สงครามอิหร่าน 14 วัน ปล่อยคาร์บอนกว่า 5 ล้านตัน

สงครามระหว่าง สหรัฐฯ-อิสราเอล กับ อิหร่าน คือตัวอย่างที่ทำให้นักวิทยาศาสตร์ด้านภูมิอากาศต้องตั้งรับ การวิเคราะห์ต้นทุนทางสิ่งแวดล้อมครั้งแรกของความขัดแย้งนี้ โดย Climate and Community Institute เผยว่า เพียง 14 วันแรกของการสู้รบ มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกออกมาถึง 5 ล้านตัน เท่ากับปริมาณการปล่อยคาร์บอนของบางประเทศตลอดทั้งปี และเมื่อคำนวณเป็นอัตรารายปีจะเท่ากับ 131 ล้านตัน ซึ่งใกล้เคียงกับการปล่อยก๊าซทั้งปี 84 ประเทศที่ปล่อยก๊าซน้อยที่สุดในโลกรวมกัน 

• อาคารพลเรือนที่ถูกทำลาย คิดเป็นส่วนแบ่งคาร์บอนที่ใหญ่ที่สุดถึง 2.4 ล้านตัน CO2e จากอาคารราว 20,000 แห่งที่ได้รับความเสียหายตามรายงานของสภาเสี้ยววงเดือนแดงอิหร่าน
• คลังน้ำมันที่ถูกเผา สร้างความเสียหาย 1.88 ล้านตัน CO2e ภาพที่น่าสะเทือนใจที่สุดคือ “ฝนสีดำ” ที่ตกลงมาเหนือกรุงเตหะรานหลังจากที่คลังน้ำมันหลัก 4 แห่งถูกทิ้งระเบิด คาดว่าน้ำมันระหว่าง 2.5 ถึง 5.9 ล้านบาร์เรลถูกเผาไหม้ในการโจมตีครั้งนี้
• เชื้อเพลิงเครื่องบินรบ ใน 14 วัน มีการใช้เชื้อเพลิงระหว่าง 150–270 ล้านลิตร เพราะเครื่องบินทิ้งระเบิดหนักของสหรัฐฯ ต้องบินมาจากไกลถึงทางตะวันตกของอังกฤษ สร้างการปล่อยก๊าซ 529,000 ตัน CO2e
• ยุทโธปกรณ์ที่ถูกทำลาย เครื่องบินรบ เรือรบ และฐานยิงขีปนาวุธรวมกันคิดเป็น 172,000 ตัน CO2e และการใช้ขีปนาวุธ โดรน และจรวดสกัดกั้นรวมกว่า 5,000 ลูกเพิ่มอีก 55,000 ตัน CO2e

“ทุกครั้งที่มีการยิงขีปนาวุธ นั่นคือการจ่ายเงินล่วงหน้าเพื่อแลกกับโลกที่ร้อนขึ้นและไม่มั่นคงขึ้น” Patrick Bigger ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยของ Climate and Community Institute กล่าว 

สงครามผู้ปล่อยก๊าซรายใหญ่ที่ไม่มีใครพูดถึง

งานวิจัยล่าสุดพบว่า กองทัพทั่วโลก มีส่วนรับผิดชอบต่อการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเกือบ 5.5% ของการปล่อยก๊าซทั่วโลก ตัวเลขนี้เทียบเท่ากับการปล่อยก๊าซจากอุตสาหกรรมซีเมนต์ทั้งโลก และมากกว่าการบินพลเรือนทั่วโลกถึง 2 เท่า หากกองทัพโลกเป็นประเทศหนึ่ง มันจะเป็น ผู้ปล่อยก๊าซรายใหญ่อันดับ 4 ของโลก

ที่น่ากังวลยิ่งกว่าคือ แม้การใช้จ่ายทางทหารจะคิดเป็นเพียง 2% ของ GDP โลก แต่ความเข้มข้นของการปล่อยก๊าซกลับสูงกว่าค่าเฉลี่ยทางเศรษฐกิจโลกถึง 3 เท่า และที่เลวร้ายที่สุดคือ ตัวเลขเหล่านี้มักถูกซ่อนอยู่ในรายงาน เพราะภาคทหารได้รับการยกเว้นจากข้อผูกพันในการรายงานข้อมูลระหว่างประเทศหลายฉบับ และแทบไม่ปรากฏในการเจรจาด้านภูมิอากาศเลย

สงครามในยูเครนเป็นกรณีศึกษาที่ชัดเจนที่สุดว่าความขัดแย้งทางอาวุธสร้างบาดแผลต่อโลกอย่างไร ในช่วง 3 ปีแรกของการสู้รบ มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงถึง 230 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์ หรือมากกว่าการปล่อยก๊าซรายปีของ 5 ประเทศนอร์ดิกสะสมรวมกัน

ความเสียหายไม่ได้มาจากระเบิดเพียงอย่างเดียว การทำลายหม้อแปลงไฟฟ้าและสถานีไฟฟ้าทำให้เกิดการรั่วไหลของก๊าซซัลเฟอร์เฮกซาฟลูออไรด์ ซึ่งมีศักยภาพในการทำให้โลกร้อนรุนแรงกว่าก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ถึง 25,000 เท่า การระเบิดของท่อส่งก๊าซนอร์ดสตรีมในปี 2022 ปล่อยก๊าซมีเทนออกมาคิดเป็นคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าหลายสิบล้านตัน และไฟป่าตามแนวหน้าการรบที่ไม่มีใครดับได้ก็กำลังเผาคาร์บอนและทำลายระบบนิเวศไปพร้อมกัน

สงครามก่อโลกร้อน โลกร้อนก่อสงคราม

สิ่งที่น่ากลัวที่สุดไม่ใช่แค่ตัวเลขคาร์บอน แต่คือ วงจรที่ตัดไม่ขาด การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่ได้เป็นแค่ผลพวงของสงคราม แต่ยังเป็นชนวนเหตุของมัน ภูมิภาคที่เผชิญกับภัยแล้ง น้ำท่วม และสภาพอากาศสุดขั้วมีความเสี่ยงสูงต่อความรุนแรงและความไม่มั่นคง การแย่งชิงทรัพยากรที่ขาดแคลน ทั้งน้ำ อาหาร และที่ดิน กำลังนำไปสู่การปะทะในแอฟริกา ตะวันออกกลาง และเอเชีย

และเมื่อเกิดสงคราม วิกฤตพลังงานที่ตามมามักทำให้สหรัฐฯ และมหาอำนาจอื่น ๆ ตอบโต้ด้วยการขุดเจาะน้ำมันใหม่และสร้างสถานี LNG เพิ่ม ซึ่งเป็นการล็อกให้โลกต้องพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลต่อไปอีกหลายชั่วอายุคน วงจรนี้ไม่มีจุดสิ้นสุดในตัวมันเอง

สัญญาณที่มองเห็นได้ชัดในชีวิตประจำวันคือในภูมิภาคนอร์ดิก อุณหภูมิฤดูหนาวสูงกว่าปกติราว 2 องศาเซลเซียส ฤดูกาลเล่นสกีที่เคยมีหิมะปกคลุมเกือบ 5 เดือน บัดนี้เหลือเพียง 6–8 สัปดาห์ ซึ่งนี่ไม่ใช่เรื่องกีฬา แต่คือสัญญาณของการหยุดชะงักของระบบนิเวศในภาพใหญ่

งบประมาณคาร์บอนที่กำลังจะหมด

นักวิทยาศาสตร์คาดการณ์ว่า โลกเหลือ งบประมาณคาร์บอน เพียง 1.3 แสนล้านตัน เพื่อรักษาโอกาส 50% ที่จะไม่ให้อุณหภูมิโลกสูงเกิน 1.5 องศาเซลเซียส ด้วยอัตราการปล่อยก๊าซในปัจจุบัน งบประมาณนี้จะ หมดลงภายในปี 2028 

“การเผาผลาญงบประมาณคาร์บอนเท่ากับปริมาณการปล่อยก๊าซต่อปีของประเทศไอซ์แลนด์ภายในเวลาแค่ 2 สัปดาห์ คือสิ่งที่เราไม่สามารถแบกรับได้จริงๆ”

สุดท้ายแล้ว ก๊าซเรือนกระจกที่ถูกปล่อยออกมาจากสงครามในวันนี้จะคงอยู่ในชั้นบรรยากาศนานกว่าหนึ่งศตวรรษ ไม่ว่าฝ่ายไหนจะชนะก็ตาม ผู้ที่ต้องจ่ายราคาแพงที่สุดคือ พลเรือนที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการตัดสินใจทำสงคราม และชนชั้นแรงงานทั่วโลกที่ต้องรับมือกับสภาพภูมิอากาศที่เลวร้ายลงทุกวัน

forbes / The Guardian

• รายได้จากธุรกิจอาหาร 58% อาทิ เลย์ ตะวัน ซันไบร์ท
• รายได้จากธุรกิจเครื่องดื่ม 42% อาทิ เป๊ปซี่ เซเว่นอัพ น้ำดื่มอควาฟิน่า มิรินด้า

เลย์ ปรับสูตรลดโซเดียม รับภาษีความเค็มคัมแบ็ก-แตกไลน์สินค้าใหม่ หมึกกี่โมง-ถั่ว-เฟรนช์ฟรายส์

แผนใหญ่ของเป๊ปซี่โค ในปี 2569 คือ การดึงเทคโนโลยีมาช่วยลดปริมาณโซเดียมในขนมลง รับประเทศไทยกำลังปัดฝุ่นและผลักดัน “ภาษีความเค็ม” เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมผู้บริโภคที่รับประทานเค็มสูง (ข้อมูลจาก สสส. พบคนไทยรับโซเดียมสูง 3,650 กรัมต่อวัน มากกว่าคำแนะนำของ WHO เกือบ 2 เท่า)

เบื้องต้น ได้นำร่องปรับลดโซเดียม ในสินค้า เลย์ และเลย์ไลต์ ลงแล้วตามสัดส่วนที่ WHO กำหนด ส่วนในอนาคตจะปรับลดโซเดียมในขนมกว่า 80% ของพอร์ตฯ ลง

อย่างไรก็ดี ในกลุ่มขนมขึ้นรูป มักพบปัญหาการลดโซเดียม เนื่องจาก เทคโนโลยีขึ้นรูปขนม ต้องใช้โซเดียมคาร์บอเนตเป็นส่วนประกอบ ทำให้เจอปัญหาลดโซเดียมไม่ได้ในสินค้าบางประเภท

นอกจากนี้ ช่วงต้นปีที่ผ่านมา บริษัทฯ ได้ออกสินค้าใหม่ 3 ชิ้น ได้แก่

• หมึกกี่โมง เป็นเส้นบุกปรุงรสหม่าล่า ซึ่งเป็นเซกเมนต์ที่กำลังเติบโต
• เลย์ เฟรนช์ฟรายส์กระป๋อง เป็นเฟรนช์ฟรายส์แบบกรอบ มีรสออริจินอล โนริสาหร่าย และซอสมะเขือเทศ
• Sunbites เป็นสินค้าถั่วรูปแบบมิกซ์ถั่วหลายชนิดใน 1 ซอง

เลย์ หนุนเกษตรกรไทย ปักเป้าใหญ่ใช้มันฝรั่งในประเทศ 1.5 แสนตัน

สุริวัสสา กล่าวต่อไปว่า อีกหนึ่งพันธกิจสำคัญ คือ การเดินหน้าสร้างความร่วมมือระหว่างเกษตรกรไทยต่อเนื่องในการทำเกษตรเชิงฟื้นฟู

โดยตั้งเป้าภายในปี 2573 จะขยายการนำแนวทางเกษตรกรรมเชิงฟื้นฟู ฟื้นฟูระบบนิเวศ และอนุรักษ์ทรัพยากร ธรรมชาติให้ครอบคลุมพื้นที่ 10 ล้านเอเคอร์ทั่วโลกภาย

“อานนท์ สุนทรนนท์” ผู้จัดการฝ่ายเกษตร ประเทศไทย เป๊ปซี่โค กล่าวเสริมว่า ปัจจุบันเลย์ได้ใช้มันฝรั่งในประเทศจาก 9 จังหวัด จำนวน 35,000 ไร่ มีผลผลิตราว 100,000 ตัน คิดเป็นสัดส่วน 60% ส่วนที่เหลือ 40% เป็นการนำเข้าจากต่างประเทศ

ทั้งนี้ เป้าหมายระยะ 5 ปี เลย์ มีแผนขยายการปลูกมันฝรั่งในไทยราว 10,000 ไร่ คิดเป็นการเพิ่มขึ้นปีละ 10% และในอนาคตจะใช้มันฝรั่งในไทยราว 150,000 ตัน

โลกร้อน-สงคราม ดันต้นทุนพลังงาน ความท้าทายปีนี้

อย่างไรก็ตาม ปัจจัยที่ต้องจับตาต่อเนื่อง คือ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลก หรือภาวะโลกร้อน กระทบการผลิตมันฝรั่งในไทย เนื่องจากมันฝรั่งเป็นพืชที่ต้องปลูกในพื้นที่มีความเย็นจะเติบโตได้ดีกว่า

จากช่วง 4 ปีที่ผ่านมา อากาศแปรปรวนทำให้ระยะการปลูกสั้นลง เริ่มสัปดาห์ที่ 2 ของเดือนพฤศจิกายน-กลางเดือนกุมภาพันธ์ จากในอดีตเริ่มสัปดาห์ที่ 4 ของเดือนตุลาคม-ปลายเดือนกุมภาพันธ์

“เรามีแผนพัฒนาสายพันธุ์มันฝรั่งกลุ่มทนร้อนและทนโรคได้ดีขึ้นมาใช้ในประเทศไทย”

นอกจากนี้ ปัจจัยความขัดแย้งในตะวันออกกลาง อาจกระทบในด้านต้นทุนพลังงาน อาทิ ค่าขนส่งต่าง ๆ รวมไปถึงต้นทุนทางการเกษตร เช่น ค่าปุ๋ย (บางส่วนมีส่วนประกอบของปิโตเลียม) เป็นต้น

เรามีตัวอย่างจากช่วงสงครามรัสเซีย-ยูเครน ช่วงปี 2565 ราคาปุ๋ยทะลุ 1,800 บาท/ถุง จากช่วงก่อนหน้านั้น 800 บาท/ถุง และปัจจุบันราคาปรับลดลงมาเหลือ 1,300 บาท/ถุง แต่สถานการณ์ปัจจุบันยังไม่มีอะไรกระทบเกษตรกรโดยตรง แต่อาจมีกระทบบางส่วนที่บริษัทฯ หากมีการขึ้นราคาน้ำมัน

ราคาน้ำมันดิบสหรัฐฯ (WTI) ร่วงลงถึง -6.19% มาอยู่ที่ 85.27 ดอลลาร์สหรัฐ/บาร์เรล เมื่อเวลาประมาณ 15:37 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออกของสหรัฐฯ ขณะที่ ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ (Brent) ซึ่งเป็นเกณฑ์มาตรฐานโลก ปรับลดลง -4.6% มาอยู่ที่ 88.43 ดอลลาร์สหรัฐ/บาร์เรล ซึ่งถือเป็นการพลิกกลับอย่างรุนแรงหลังจากที่ก่อนหน้านี้ไม่นาน ราคา Brent เพิ่งพุ่งทะลุเพดาน 119.50 ดอลลาร์สหรัฐ/บาร์เรล และปิดตลาดภาคปกติไปที่ 98.96 (เพิ่มขึ้น 6.76%) ซึ่งถือเป็นครั้งแรกที่ราคาน้ำมันพุ่งสูงเกิน 100 ดอลลาร์สหรัฐ/บาร์เรล นับตั้งแต่รัสเซียรุกรานยูเครนในปี 2022

ทรัมป์ให้สัมภาษณ์ทางโทรศัพท์กับ CBS News ว่าเขากำลัง คิดเรื่องการเข้ายึดครองช่องแคบฮอร์มุซ พร้อมแสดงความเชื่อมั่นว่า สงครามครั้งนี้จะยุติลงในเร็ววัน นอกจากนี้ยังมีกระแสข่าวจากแหล่งข่าวของรอยเตอร์ว่า ทรัมป์อาจพิจารณา ลดมาตรการคว่ำบาตรน้ำมันต่อรัสเซีย เพื่อช่วยดึงราคาน้ำมันให้ต่ำลง แม้ว่าก่อนหน้านี้เขาจะเพิ่งโพสต์ผ่าน Truth Social ว่าการที่ราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้นในระยะสั้นนั้น เป็นเพียงราคาเล็กน้อยที่ต้องจ่ายเพื่อแลกกับการกำจัดภัยคุกคามทางนิวเคลียร์ของอิหร่านก็ตาม

ในขณะที่สถานการณ์ในตะวันออกกลางยังคงตึงเครียด การผลิตน้ำมันในอิรักซึ่งเป็นผู้ผลิตรายใหญ่อันดับสองของกลุ่มโอเปก (OPEC) ได้เผชิญกับภาวะชะงักงันอย่างหนัก โดยยอดการผลิตจากแหล่งน้ำมันทางตอนใต้ลดลงถึง 70% เหลือเพียง 1.3 ล้านบาร์เรลต่อวัน จากเดิมที่เคยผลิตได้ถึง 4.3 ล้านบาร์เรล ก่อนเกิดสงคราม เช่นเดียวกับคูเวตและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ที่ต้องจำกัดการผลิตเนื่องจากคลังเก็บน้ำมันเริ่มเต็ม เพราะไม่สามารถส่งออกผ่านช่องแคบฮอร์มุซที่มีความเสี่ยงจากการโจมตีของอิหร่านได้

ทางด้านกลุ่มประเทศ G7 เตรียมที่จะเคลื่อนไหวเพื่อบรรเทาวิกฤตนี้ โดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานมีกำหนดหารือผ่านระบบวิดีโอคอนเฟอเรนซ์ในวันอังคารนี้ เพื่อพิจารณาการระบายน้ำมันดิบจากคลังสำรองทางยุทธศาสตร์ออกมาสู่ตลาดโลก ซึ่งสอดคล้องกับแถลงการณ์ร่วมของรัฐมนตรีคลัง G7 ที่ยืนยันความพร้อมในการดำเนินมาตรการที่จำเป็นเพื่อรักษาเสถียรภาพของอุปทานพลังงานโลก

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์จาก Rapidan Energy มองว่าการปิดช่องแคบฮอร์มุซครั้งนี้ถือเป็นการขัดขวางอุปทานน้ำมันครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ เนื่องจากมีน้ำมันถึง 20% ของการบริโภคทั่วโลกถูกส่งผ่านเส้นทางนี้ โดย Rystad Energy คาดการณ์ว่าหากสถานการณ์ยังไม่คลี่คลายและยืดเยื้อไปถึง 4 เดือน เราอาจได้เห็นราคาน้ำมัน Brent พุ่งสูงถึง $135 ต่อบาร์เรลเลยทีเดียว

Source

ประเด็นที่น่าจับตา คือ ผลกระทบต่อ “ช่องแคบฮอร์มุซ” ทางผ่านของเส้นทางน้ำมันกว่า 20% ของโลก ซึ่งอาจทำให้ “ราคาพลังงานขยับขึ้นได้”

“ค่าขนส่ง” ต้นทุนสำคัญอสังหาอาจพุ่ง เซ่นพิษความขัดแย้งตะวันออกกลาง

ธีระ ทองวิไล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท พฤกษา เรียลเอสเตท จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ปัจจุบัน สถานการณ์ในตะวันออกกลาง ยังไม่กระทบธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ เนื่องจากไทยยังมีน้ำมันสำรองเพียงพอ

อย่างไรก็ตาม ต้องติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด หลังผ่านพ้น 15 วันแรกของการสู้รบ ต้นทุนอสังหาบางอย่างอาจพุ่งสูงได้ อาทิ ค่าขนส่ง ค่าวัสดุก่อสร้าง

ตะวันออกกลางเดือด ป่วนไฟลต์บินโลก นทท. บางส่วนยกเลิกบุ๊กกิ้ง

ไมเคิล มาร์แชล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท เอส โฮเทล แอนด์ รีสอร์ท จำกัด (มหาชน) หรือ SHR ในเครือสิงห์เอสเตท กล่าวว่า ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง กระทบไฟลต์บินทั่วโลก (ดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ เป็น Hub การต่อเที่ยวบินระหว่างประเทศ/ภูมิภาค ระดับโลก)

เบื้องต้น มีนักท่องเที่ยวบางส่วน ยกเลิกบุ๊กกิ้ง ในอนาคต SHR เล็งเพิ่มความยืดหยุ่นให้กับลูกค้าที่ยกเลิกไป ให้สามารถรีบุ๊กกิ้งใหม่ได้

“ปกติกลุ่มลูกค้าตะวันออกกลาง จะมาเที่ยวไทยช่วงกลางปี ซึ่งหากสงครามลากยาวถึงช่วงนั้น มีความเป็นไปได้ที่จำนวนนักท่องเที่ยวตะวันออกกลาง หลบความขัดแย้งเข้าไทยมากขึ้น”

เช่นเดียวกับกรณี สงครามรัสเซีย-ยูเครน ก่อนหน้านี้ ส่งผลกระทบเชิงบวกต่อตลาดโรงแรมไทย จากการลี้ภัยมาพักในไทย ดันยอดราคาเข้าพักต่อคืนของโรงแรม SHR ในภูเก็ต แตะ 18,000 บาท/คืน

บทเรียนเรื่องความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์โลกที่ผ่านมา ทำให้เรากระจายความเสี่ยง ด้วย Market Mix ไม่พึ่งภูมิภาคใดภูมิภาคหนึ่งมากจนเกินไป เพื่อลดผลกระทบเวลามีปัจจัยเสี่ยงเกิดขึ้นนั่นเอง