ความโดดเดี่ยวกำลังเติบโต

การใช้ชีวิตลำพังกลายเป็นเรื่องที่พบเห็นได้ทั่วไปในทุกประเทศ แต่มันกำลังเพิ่มมากขึ้นในประเทศจีน ทั้งในกลุ่มคนหนุ่มสาวที่อาศัยในเมืองใหญ่ และกลุ่มผู้สูงอายุที่แยกตัวออกมาอยู่เพียงลำพัง จากการคาดการณ์ที่ตีพิมพ์ในปี 2021 โดย Beike Research Institute ซึ่งเป็นบริษัทวิจัยด้านอสังหาริมทรัพย์ ระบุว่า 

จีนอาจมีครัวเรือนที่อาศัยอยู่คนเดียวมากถึง 200 ล้านครัวเรือน และภายในปี 2030 โดยจะมีประชากรมากกว่า 30% ที่ใช้ชีวิตอยู่ตามลำพัง

นอกจากนี้ ผลสำรวจจากรัฐบาลในปี 2021 พบว่าชาวจีนที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปเกือบ 60% อาศัยอยู่คนเดียวหรืออยู่กับคู่สมรสเท่านั้น ซึ่งเป็นตัวเลขที่เพิ่มสูงขึ้นจากปี 2010 ถึงประมาณ 10%

Are you Dead? แอปสำหรับคนที่ใช้ชีวิตลำพัง

คำถามคือ ถ้าคนที่ต้องอยู่คนเดียว เกิดเป็นอะไรกระทันหันขึ้นมา ญาติพี่น้องจะรับรู้ได้อย่างไร ด้วยเหตุนี้เองจึงถือกำเนิดแอปพลิเคชัน Are you Dead? หรือ Si le Me (สี่เลอเมอ) ที่แปลว่า “ตายหรือยัง?” โดยการทำงานของแอปพลิเคชันนี้นั้นง่ายมาก โดยผู้ใช้งานต้อง เช็กอิน ด้วยการกดปุ่ม หากผู้ใช้ไม่ได้กดปุ่มติดต่อกันเป็นเวลา สองวัน ตัวแอปจะส่งสัญญาณแจ้งเตือนไปยังผู้ติดต่อฉุกเฉินทันที 

Are you Dead? เปิดตัวครั้งแรกในช่วงกลางปี 2025 แต่ยอดดาวน์โหลดเพิ่งจะมาพุ่งสูงขึ้นอย่างมากเมื่อช่วงต้นเดือนมกราคมที่ผ่านมา และขึ้นเป็นแอปพลิเคชันแบบชำระเงินที่มียอดดาวน์โหลดสูงสุดใน Apple App Store ของประเทศจีนในสัปดาห์นี้ โดยมีค่าธรรมเนียมในการดาวน์โหลด 8 หยวน หรือประมาณ 36 บาท 

ในตลาดนอกประเทศจีน แอปฯ นี้ใช้ชื่อว่า Demumu ซึ่งมียอดดาวน์โหลดติด 2 อันดับแรกในสหรัฐอเมริกา สิงคโปร์ และฮ่องกง และ 4 อันดับแรกในออสเตรเลียและสเปน สำหรับแอปพลิเคชันแบบชําระเงิน ซึ่งอาจถูกโหลดโดยชาวจีนที่อาศัยอยู่ในต่างแดน 

สำหรับผู้พัฒนาแอปฯ นี้คือ บริษัท Yuejing (Zhengzhou) Technology Service ที่ก่อตั้งโดย 3 สมาชิก Gen Z ที่มีจุดร่วมเดียวกันคือ เป็นคนต่างจังหวัด โดยหนึ่งในสมาชิกได้ให้สัมภาษณ์กับสื่อจีน ถึงแนวคิดในการพัฒนาแอปฯ นี้ว่า ทีมงานได้เห็นถึงความต้องการนี้ จากการที่โลกโซเชียลฯ ได้คุยกันเกี่ยวกับเรื่องความปลอดภัยและความโดดเดี่ยวในกลุ่มคนที่ต้องใช้ชีวิตเพียงลำพังเมื่อ 2-3 ปีที่แล้ว

โดยก่อนหน้านี้ ทีมพัฒนาได้เปิดตัวแอปพลิเคชันอีกตัวหนึ่งชื่อ CareeAI บน App Store โดย CareeAI ถูกวางจำหน่ายในฐานะผู้ช่วยด้านความปลอดภัยส่วนบุคคลสำหรับครอบครัว ซึ่งสามารถส่งการแจ้งเตือนในสถานการณ์เสี่ยงต่างๆ เช่น เด็กปั่นจักรยานเร็วเกินไป อุบัติเหตุทางจราจร ผู้สูงอายุหกล้ม หรือหายตัวไป

ภาพสะท้อนสังคมแห่งความเหงา

ยอดดาวน์โหลดแอป Are you Dead? ที่พุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว ได้จุดกระแสการพูดคุยในโซเชียลมีเดียของจีน โดยหลายคนมองว่า ยิ่งแอปฯ มียอดดาวน์โหลดมากเท่าไหร่ ก็ยิ่งสะท้อนให้เห็นถึงปัญหา ความโดดเดี่ยว ที่ฝังรากลึก

ผู้ใช้งานรายหนึ่งที่ใช้ชื่อว่า เฉียนเวย (Qian Wei) ได้โพสต์ลงในแพลตฟอร์ม Xiaohongshu (เสี่ยวหงซู) ว่า พวกเขาสัมผัสได้ถึง ความเหงาที่หยั่งรากลึก และ ระบบเครือญาติ ที่เคยเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญมาโดยตลอดของจีนได้ ล่มสลายลงอย่างสิ้นเชิง เพราะในเมืองใหญ่ ทุกคนต่างโดดเดี่ยวและกระจัดกระจาย ผู้คนอาศัยอยู่ในอพาร์ตเมนต์ที่เก็บเสียง โดยที่ไม่รู้แม้กระทั่งนามสกุลของเพื่อนบ้านข้างห้อง และนั่นทำให้ทุกคนเริ่มกลัวที่จะ ตายอย่างโดดเดี่ยว

ช่องโหว่ และชื่อที่ดูไม่เหมาะ

อย่างไรก็ตาม แอปฯ นี้ยังมีช่องโหว่ที่หลายคนแสดงความกังวลก็คือ ถ้าเกิดผู้ใช้แค่ ลืมเช็กอิน กลไกนี้อาจก็ก่อให้เกิดความกังวลอย่างมาก เพราะผู้ติดต่อฉุกเฉินจะได้รับการแจ้งเตือนที่ทำให้เข้าใจผิด 

“แค่ลืมล็อกอิน เพื่อนก็คิดว่าเกิดเรื่องใหญ่กับฉันแล้ว” คอมเมนต์หนึ่งกล่าวไว้

นอกจากนี้ ชื่อแอปฯ ยังเป็นอีกส่วนที่หลายคนไม่ชอบ เพราะมองว่าดู ไม่เป็นมงคล และดู รุนแรง เกินไป ทำให้มีกระแสอยากให้เปลี่ยนชื่อ เช่น Are You Alive? (คุณยังอยู่ดีใช่ไหม)

แม้ชื่อแอปฯ อาจฟังดูโหดร้าย แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่ามันสะท้อนความจริงที่โหดร้ายยิ่งกว่าว่า ความโดดเดี่ยวกำลังกลายเป็นเรื่องปกติในสังคมทั่วโลก คนเริ่มมีลูกน้อยลง อยู่เป็นโสดมากขึ้น ความอ้างว้างได้กลายเป็นโรคระบาดเงียบที่ไม่มีทีท่าว่าจะรักษาได้ง่าย ๆ