หากดูข้อมูลจากสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า หรือ สนค. กระทรวงพาณิชย์ ช่วงเดือนเมษายน-สิงหาคม 2569 จะพบว่า แรงกดดันสำคัญที่ส่งผลให้โครงสร้างค่าครองชีพพุ่งสูงขึ้น หลัก ๆ คือ ที่สุดพุ่งเป้าไปที่ ‘หมวดพลังงานและการเดินทาง’ ซึ่งถือเป็น Fixed Cost ที่เลี่ยงได้ยาก
โดยเฉพาะราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่พุ่งสูงขึ้นถึง 14.12% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ซึ่งเป็นผลกระทบสืบเนื่องจากสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ยืดเยื้อ ประกอบกับการปรับลดภาระชดเชยของกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงในประเทศเพื่อรักษาสภาพคล่อง
ผลกระทบนี้ไม่ได้หยุดอยู่แค่รถยนต์ส่วนบุคคล แต่ยังรวมถึง ‘ค่าโดยสารสาธารณะ' ที่ปรับเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 7.23% ไม่ว่าจะเป็นค่ารถรับส่งนักเรียน รถตู้ระหว่างจังหวัด รถจักรยานยนต์รับจ้าง รถสองแถว ไปจนถึงโครงสร้างค่าโดยสารรถไฟฟ้า MRT สายสีน้ำเงินและสายสีม่วงที่เริ่มปรับอัตราใหม่ไปก่อนหน้านี้
ยิ่งไปกว่านั้น ในช่วงปลายปีอย่างวันที่ 15 ธันวาคม 2569 ผู้ใช้รถใช้ถนนยังต้องรับมือกับการปรับขึ้นค่าผ่านทางพิเศษประจิมรัถยา (ศรีรัช–วงแหวนรอบนอก) ที่รถ 4 ล้อจะขยับราคาจาก 65 บาท ขึ้นเป็น 80 บาท เป็นอีกหนึ่งภาระใหญ่ของคนเดินทาง
‘หมวดอาหารการกิน’ ซึ่งเป็นปัจจัยสี่ขั้นพื้นฐานก็ขยับตัวขึ้นในอัตราที่น่ากังวล โดย ‘อาหารจานเดียว’ ที่ถือเป็นเมนูเข้าถึงได้ง่ายกว่า 1,500 รายการ ได้ปรับราคาขึ้นไปแล้วกว่า 1 ใน 3 ไม่ว่าจะเป็นเมนูยอดฮิตอย่างข้าวกะเพรา, ก๋วยเตี๋ยว, ข้าวมันไก่, ข้าวผัด, ข้าวหมูแดง ,ส้มตำ และราดหน้า ต่างทยอยปรับราคาขึ้นจานละ 5–10 บาท
สาเหตุหลักมาจากต้นทุนวัตถุดิบต้นน้ำที่แพงขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มผักสดที่ราคาพุ่งสูงถึง 7.42% เช่น ต้นหอม มะนาว แตงกวา และผักคะน้า รวมถึงกลุ่มไข่และผลิตภัณฑ์นมที่ปรับขึ้น 5.16% ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อมื้ออาหารในชีวิตประจำวันของทุกคน
เมื่อบวกเข้ากับ ค่าใช้จ่ายประจำในครัวเรือน อย่างค่าไฟฟ้าที่มีการปรับขึ้นค่า Ft ในช่วงกลางปีที่ผ่านมา จาก 3.88 บาท เป็น 3.95 บาทต่อหน่วย รวมถึงค่าขนส่งสินค้าที่ขยับตามต้นทุนพลังงาน ทำให้ภาพรวมของปี 2569 กลายเป็นช่วงเวลาที่คนไทยต้องเผชิญกับภาวะเงินเท่าเดิม แต่จ่ายแพงขึ้น
ในภาวะที่รายได้และกำลังซื้อโดยรวมยังไม่ฟื้นตัวอย่างเต็มที่ การบริหารจัดการทางการเงินส่วนบุคคลและการวางแผนค่าใช้จ่ายประจำวัน จึงถือเป็นประเด็นสำคัญ เพื่อให้ชีวิตยังคงหมุนต่อไปได้ท่ามกลางมรสุมค่าครองชีพที่ยังไม่มีทีท่าว่าจะแผ่วลง