รายงานดังกล่าวระบุว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีผู้สูงอายุคิดเป็น 1 ใน 4 ของประชากรทั้งหมด และคาดว่าจะพุ่งสูงเกิน 1 ใน 3 ภายในปี 2049 ทว่าสิ่งที่น่ากลัวกว่าจำนวนผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้น คือความเปราะบางทางการเงิน
โดยผู้สูงอายุเกือบ 70% ยังต้องพึ่งพารายได้จากลูกหลานหรือจำใจทำงานต่อ มีเพียง 8.4% เท่านั้นที่ดำรงชีวิตอยู่ได้ด้วยเงินบำนาญหรือดอกเบี้ยเงินออม
ส่วนเงินช่วยเหลือจากภาครัฐช่วยพยุงค่าใช้จ่ายได้เพียงราว 7% ของค่าครองชีพจริง
นอกจากนี้ แรงงานไทย 54% อยู่นอกระบบประกันสังคม และสูงถึง 93% ไม่มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD) และค่ากลางของเงินกองทุน PVD ที่แรงงานสะสมได้ ณ วันเกษียณ พอดำรงชีพต่อได้เพียงแค่ 2 ปีเท่านั้น
สาเหตุสำคัญไม่ได้เกิดจากการไม่เก็บเงิน เพราะผลสำรวจจากธนาคารแห่งประเทศไทยชี้ว่าคนไทย 91.5% มีพฤติกรรมการออม แต่กว่า 80% กลับเลือกฝากเงินสดหรือสินทรัพย์เสี่ยงต่ำ มีเพียง 2.2% เท่านั้นที่นำเงินไปลงทุนในสินทรัพย์ที่เติบโตได้ การออมที่เน้นปลอดภัยเพียงอย่างเดียว จึงต้องแพ้พ่ายต่อ ‘อัตราเงินเฟ้อ’ และ ‘ค่ารักษาพยาบาล’ ที่พุ่งสูงขึ้นทุกปี
ต้องมีเงินเท่าไรถึงจะเกษียณได้?
KKP Research ระบุว่าไม่มีตัวเลขเงินเกษียณที่เหมาะกับทุกคน เพราะแต่ละคนมีไลฟ์สไตล์ต่างกัน หัวใจสำคัญจึงอยู่ที่การคำนวณ "ส่วนต่างที่ต้องใช้เงินออมรองรับ" โดยอิงจาก กฎ 4% (25 เท่าของรายจ่ายต่อปี) ซึ่งช่วยให้เงินออมครอบคลุมการใช้ชีวิตหลังเกษียณได้ราว 30 ปี
วิธีการคำนวณ:
ตั้งเป้าค่าใช้จ่ายรายเดือนหลังเกษียณ
หักออกด้วยรายได้ประจำที่จะได้รับ (เช่น เงินบำนาญ หรือค่าเช่า)
นำส่วนต่างรายเดือนที่เหลือ x 12 เดือน (คิดเป็นรายปี)
นำส่วนต่างรายปี x 25 เท่า = เป้าหมายเงินออมเกษียณ
ตัวอย่างเช่น หากต้องการใช้เงินเดือนละ 21,000 บาท และมีบำนาญเข้ามาเดือนละ 6,000 บาท ส่วนต่างที่ต้องใช้เงินออม = 15,000 บาท/เดือน (หรือ 180,000 บาท/ปี) เป้าหมายเงินออมเกษียณ = 180,000 x 25 = 4,500,000 บาท
3 ขั้นตอนวางแผนเกษียณ
เพื่อรับมือกับความท้าทายนี้ KKP Research ได้สรุป แนวทางวางแผนเกษียณ 3 ขั้นตอน ได้แก่
วางแผนการเงิน : ประเมินเป้าหมายเงินเกษียณและออมเงินให้สัมพันธ์กับรายได้
บริหารความเสี่ยง : เตรียมเงินสำรองและทำประกันสุขภาพรองรับเจ็บป่วยฉุกเฉิน ไม่ให้กระทบเงินออมหลัก
สร้างการเติบโต : ลงทุนระยะยาวและกระจายสินทรัพย์ให้เงินทำงาน เพราะการออมในเงินฝากอย่างเดียวไม่มีทางโตทันค่าครองชีพ
สิ่งสำคัญคือ ‘เกษียณแล้วก็ยังต้องลงทุน’ ไม่ควรถอนเงินทั้งหมดไปแช่ในเงินฝากหรือพันธบัตร เพราะจะทำให้เงินหมดก่อนเสียชีวิต KKP Research แนะนำเทคนิค Glide Path หรือการทยอยปรับสัดส่วนการลงทุนตามช่วงวัย โดยค่อยๆ ลดหุ้นและเพิ่มสินทรัพย์เสี่ยงต่ำเมื่อเข้าใกล้วันเกษียณ แต่ยังคงถือหุ้นไว้อย่างน้อยครึ่งหนึ่งของพอร์ตเพื่อสู้กับเงินเฟ้อ
สำหรับเทคนิคการบริหารเงินหลังเกษียณ ควรแบ่งเงินออกเป็น 2 ส่วน คือ เงินสำหรับใช้จ่ายใน 2–3 ปีแรกให้เก็บไว้ในสินทรัพย์เสี่ยงต่ำหรือเงินสด เพื่อจะได้ไม่ต้องจำใจขายหุ้นในช่วงตลาดตกต่ำ ส่วนเงินที่ไม่จำเป็นต้องใช้ในอีก 10–20 ปีข้างหน้า ให้เน้นลงทุนในสินทรัพย์ที่สร้างผลตอบแทนสูงขึ้น เพื่อสร้างสมดุลให้เงินออมเติบโตเพียงพอหลังเกษียณ