Insight

พอแล้วชีวิตสมบูรณ์แบบ! คนไทยขอใช้ชีวิตเพื่อตัวเอง 75% ขอมีความสุขกับวันนี้ แค่มีเงินพอใช้ สุขภาพไม่พัง แม้กังวลว่าอนาคตอาจไม่มีใครดูแล

เคยรู้สึกไหมว่าโลกทุกวันนี้มีเรื่องให้ต้องตามเยอะเหลือเกิน ตื่นมาก็เจอข่าวเศรษฐกิจ เปิดมือถือก็เจอ AI ที่เก่งขึ้นทุกวัน หันไปอีกทีค่าครองชีพก็ขึ้น แต่เงินเดือนยังอยู่ที่เดิม จนบางครั้งแค่ใช้ชีวิตให้ผ่านไปแต่ละวันก็เหนื่อยแล้ว

THAI75-01_0.jpg

ไม่แปลกที่ผลสำรวจ Ipsos Global Trends 2026 จะพบว่า คนไทย 85% รู้สึกว่าโลกทุกวันนี้เปลี่ยนแปลงเร็วเกินไป แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ เมื่อรู้ว่าเราไม่สามารถควบคุมโลกทั้งใบได้ คนไทยจึงเริ่มหันกลับมาจัดการสิ่งที่อยู่ใกล้ตัวมากขึ้น ตั้งแต่การใช้ชีวิต สุขภาพ การเลือกใช้เทคโนโลยี ไปจนถึงการเลือกซื้อสินค้า

อยากใช้ชีวิตให้มีความสุข แต่ขออย่าเพิ่มงานให้ชีวิต

พิมพ์ทัย สุวรรณศุข Senior Client Officer, Ipsos in Thailand เล่าถึงหนึ่งในอินไซต์ที่เห็นชัดเจนคือ คนไทยเริ่มให้ความสำคัญกับความสุขในปัจจุบันมากขึ้น เพราะอนาคตเป็นเรื่องที่คาดเดายาก อย่างน้อยวันนี้ก็ขอให้มีความสุขก่อน

ผลสำรวจพบว่า 75% ของคนไทยเห็นด้วยว่า สิ่งสำคัญคือการมีความสุขกับชีวิตในวันนี้ ส่วนวันพรุ่งนี้จะเป็นอย่างไรก็ค่อยว่ากัน ตัวเลขนี้เพิ่มขึ้น 3 จุดเปอร์เซ็นต์ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา

เมื่อแยกตามช่วงวัย พบว่า Gen Z มีสัดส่วนสูงสุดที่ 80% ตามด้วย Baby Boomer 79% Millennials 73% และ Gen X 70%

“แต่ละเจนมีภาระชีวิตไม่เหมือนกัน Gen Z ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นชีวิต ขณะที่ Baby Boomer จำนวนหนึ่งเกษียณแล้ว ส่วน Gen X กลับเป็นวัยที่ต้องรับบทหนักที่สุด เพราะต้องดูแลทั้งพ่อแม่และลูก จะบอกให้ใช้ชีวิตอย่างมีความสุขโดยไม่ต้องคิดถึงวันพรุ่งนี้จึงไม่ใช่เรื่องง่าย” พิมพ์ทัย อธิบาย

อย่างไรก็ตาม การให้ความสำคัญกับความสุขในวันนี้ไม่ได้หมายถึงการใช้เงินจนหมดหรือไม่สนใจอนาคต เมื่อถามว่าคนที่คิดเช่นนี้มีแนวโน้มใช้จ่ายเกินตัว ใช้เงินเดือนชนเดือน หรือเป็นหนี้หรือไม่ พิมพ์ทัยชี้แจงว่า Ipsos ไม่ได้สำรวจพฤติกรรมเหล่านี้โดยตรง แต่แนวคิดเรื่องการมีความสุขกับชีวิตประจำวันไม่ได้หมายถึงการใช้เงินทั้งหมดไปกับความสุขในปัจจุบัน ผู้บริโภคยังแบ่งเงินส่วนหนึ่งไว้เก็บออม เพราะอนาคตก็เป็นสิ่งที่ไม่แน่นอนเช่นกัน

นอกจากนี้ 83% ยังบอกว่าอยากใช้ชีวิตให้ช้าลง เพิ่มจาก 78% เมื่อปี 2025 และ 87% อยากไปสัมผัสชีวิตในที่อื่น ๆ ของโลกบ้าง และสิ่งที่คนต้องการจริง ๆ คือ “แรงกดดันที่น้อยลง” เพื่อเป็นคนกำหนดจังหวะชีวิตเอง

ซื้อก่อน จ่ายทีหลัง! ความสุขวันนี้ที่ต้องคิดถึงวันหน้า

อีกหนึ่งพฤติกรรมที่น่าจับตาคือการใช้บริการ Buy Now Pay Later (BNPL) หรือซื้อก่อน จ่ายทีหลัง ซึ่งช่วยให้ผู้บริโภคเข้าถึงสินค้าและบริการได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซที่มีโปรโมชั่นและตัวเลือกผ่อนชำระเข้ามากระตุ้นการตัดสินใจซื้อ

พิมพ์ทัยเล่าว่า พฤติกรรมการใช้บริการลักษณะนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่คนรุ่นใหม่ แต่เริ่มกระจายไปในหลายช่วงวัย ขึ้นอยู่กับประเภทสินค้าและบริการที่ซื้อ โดยส่วนใหญ่เป็นการใช้จ่ายเพื่อช้อปปิ้ง ขณะที่กลุ่ม Gen Z และ Millennials ยังมีพฤติกรรมใช้จ่ายกับประสบการณ์อย่างการท่องเที่ยวด้วย

สิ่งที่น่ากังวลคือ เมื่อผู้บริโภคเห็นยอดผ่อนเพียงเดือนละ 300 บาท การตัดสินใจซื้อก็อาจเกิดขึ้นได้ง่ายกว่าการต้องจ่ายเงินก้อนทันที แต่หากมีการผ่อนสินค้าหลายรายการพร้อมกัน ภาระเล็ก ๆ เหล่านี้ก็อาจรวมกันเป็นเงินก้อนใหญ่โดยไม่รู้ตัว

พิมพ์ทัยยกตัวอย่างสถานการณ์ในสหรัฐฯ ที่เริ่มพบปัญหาหนี้เสียจากบริการ BNPL มากขึ้น และมองว่าประเทศไทยก็น่าจะต้องให้ความสำคัญกับเรื่องนี้เช่นกัน เพราะบริการดังกล่าวมีลักษณะคล้ายบัตรเครดิตในแง่ของการสร้างภาระหนี้ให้ผู้บริโภค

ประเด็นนี้สะท้อนว่า แม้ผู้บริโภคจะอยากมีความสุขกับชีวิตในวันนี้ แต่การใช้จ่ายก็ยังต้องเดินไปพร้อมกับการวางแผนการเงิน เพราะความสุขที่เกิดขึ้นในปัจจุบันไม่ควรกลายเป็นภาระที่ทำให้ชีวิตในวันข้างหน้าลำบากกว่าเดิม

เชื่ออาจอยู่ถึง 100 ปี แต่กลัวไม่มีเงินค่าพยาบาล

เรื่องสุขภาพเป็นอีกหนึ่งเรื่องที่คนไทยให้ความสำคัญมากขึ้น โดย 96% เห็นว่าตัวเองต้องดูแลสุขภาพร่างกายให้มากขึ้น และ 52% คาดว่าตัวเองอาจมีอายุยืนถึง 100 ปี ขณะที่ทั่วโลกมีเพียง 35% เท่านั้น

แต่การอยากมีอายุยืนขึ้นไม่ได้หมายความว่าทุกคนอยากมีชีวิตยืนยาวเพียงอย่างเดียว ส่วนหนึ่งมาจากความกังวลเรื่องค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาล เมื่อการเจ็บป่วยอาจนำมาซึ่งภาระค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ ผู้บริโภคจึงเริ่มหันมาให้ความสำคัญกับการดูแลตัวเองตั้งแต่วันนี้ เพื่อป้องกันไม่ให้เจ็บป่วยในอนาคต แทนที่จะรอให้เกิดโรคแล้วค่อยรักษา

ขณะเดียวกัน พิมพ์ทัยอธิบายว่า ความเชื่อมั่นว่าตัวเองอาจมีอายุถึง 100 ปี ส่วนหนึ่งมาจากความก้าวหน้าทางการแพทย์ที่ทำให้คนรู้สึกว่ามีโอกาสมีชีวิตยืนยาวขึ้น แต่เมื่อมีแนวโน้มว่าจะต้องใช้ชีวิตไปอีกนาน คำถามจึงไม่ใช่แค่จะอยู่ได้นานแค่ไหน แต่จะทำอย่างไรให้ยังมีสุขภาพดีในวันที่อายุมากขึ้นด้วย

สุขภาพในความหมายของคนไทยก็ไม่ได้มีแค่ร่างกาย โดย 73% เห็นว่าสุขภาพจิตสำคัญเท่ากับสุขภาพกาย และ 89% เห็นว่าตัวเองต้องใส่ใจสุขภาพจิตมากขึ้น เทียบกับ 81% ในระดับโลก โดยผลสำรวจระบุว่า ปัญหาสุขภาพจิตและความเครียดคือเรื่องสุขภาพที่คนไทยกังวลมากที่สุด

“สำหรับ Gen Z โรคร้ายอย่างมะเร็งยังดูไกลตัว สิ่งที่ใกล้กว่าคือการรับมือกับความเครียด” พิมพ์ทัยเสริม

อีกตัวเลขที่น่าสนใจคือ 85% อยากมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเรื่องสุขภาพของตัวเองมากขึ้น เทียบกับ 78% ในระดับโลก พิมพ์ทัยมองว่าสมัยก่อนคำของหมอแทบเป็นที่สุด แต่วันนี้ข้อมูลหาง่าย คนจึงไปถาม ChatGPT หรือ AI เองว่าถ้าเป็นโรคนี้ มีทางเลือกอื่นไหม

“อย่างประกันสุขภาพที่ให้ลูกค้าเก็บแต้มจากการออกกำลังกาย โดยสามารถนำไปลดเบี้ยหรือแลกของรางวัลได้ คนไทยก็โอเค”

ขาดอินเทอร์เน็ตไม่ได้ แต่ก็ไม่ได้ไว้ใจ AI ไปเสียทุกอย่าง

คนไทยอาจบ่นว่าอยากพักจากโลกออนไลน์ แต่ผลสำรวจกลับพบว่า 81% ไม่สามารถจินตนาการชีวิตที่ไม่มีอินเทอร์เน็ตได้ เพิ่มขึ้น 7 จุดเปอร์เซ็นต์ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา โดย Gen Z และ Baby Boomer มีสัดส่วนเท่ากันที่ 85%

ส่วนหนึ่งที่น่าสนใจคือ Baby Boomer ซึ่งแม้ไม่ได้เติบโตมากับอินเทอร์เน็ต แต่เมื่อเกษียณแล้ว การพูดคุยกับเพื่อนผ่าน LINE หรือดู YouTube ก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน

ส่วน AI ก็ได้รับการเปิดรับจากคนไทยมากกว่าค่าเฉลี่ยทั่วโลก โดย 74% มองว่า AI มีประโยชน์มากกว่าข้อเสีย เทียบกับค่าเฉลี่ยทั่วโลกที่ 55% และ 80% ของคนไทยที่มีงานทำบอกว่า AI ช่วยประหยัดเวลาการทำงาน

แต่ความเปิดรับไม่ได้หมายถึงความไว้วางใจทั้งหมด เพราะ 85% ต้องการให้ธุรกิจเปิดเผยอย่างชัดเจนว่ามีการใช้ AI ในขั้นตอนไหนบ้าง ขณะที่ 79% มองว่าบริการลูกค้าทุกวันนี้พึ่งพาระบบอัตโนมัติมากเกินไป และมีเพียง 35% ที่มองว่าแชทบอต AI น่าเชื่อถือ

พูดง่าย ๆ คือ คนไทยพร้อมให้ AI ช่วยทำงาน แต่ถ้าเกิดปัญหาเมื่อไร ก็ยังอยากคุยกับคนจริง ๆ มากกว่า

อยากสนับสนุนแบรนด์ดี ๆ แต่สุดท้ายต้องดูเงินในกระเป๋าด้วย

อีกหนึ่งอินไซต์ที่น่าสนใจคือ ความสัมพันธ์ระหว่างผู้บริโภคกับแบรนด์กำลังเปลี่ยนไป โดยเฉพาะเมื่อเศรษฐกิจและกำลังซื้อกลายเป็นข้อจำกัดสำคัญ

ผลสำรวจพบว่า 71% ของคนไทยมักเลือกซื้อแบรนด์ที่สะท้อนค่านิยมส่วนบุคคลของตัวเอง แต่ตัวเลขลดลง 8 จุดเปอร์เซ็นต์ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา ส่วน 61% ยินดีจ่ายแพงขึ้นเพื่อซื้อแบรนด์ที่มีภาพลักษณ์ตรงกับความชื่นชอบ ลดลง 9 จุดเปอร์เซ็นต์

ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่าคนไทยเลิกสนใจเรื่องคุณค่าของแบรนด์ แต่พิมพ์ทัยอธิบายว่าอาจเป็นเพราะกำลังซื้อที่เปลี่ยนไป

ในวันที่เศรษฐกิจดี ผู้บริโภคอาจยอมจ่ายเพิ่มเพื่อสินค้าที่ใช้วัสดุยั่งยืน เป็นออร์แกนิก หรือมีจุดยืนที่ตรงกับความเชื่อของตัวเอง แต่เมื่อเศรษฐกิจไม่ดี ความคิดกับกำลังซื้อก็อาจเดินสวนทางกัน

ใจอยากสนับสนุนแบรนด์รักษ์โลก แต่พอเห็นราคาก็อาจต้องกลับมารักษาเงินในบัญชีก่อน

เมื่อไม่มั่นใจว่าจะพึ่งใคร คนก็เริ่มคาดหวังให้ธุรกิจช่วยรับผิดชอบมากขึ้น

สิ่งหนึ่งที่คนไทยรู้สึกควบคุมได้ยากที่สุดคืออนาคต โดยเฉพาะความมั่นใจว่าจะได้รับการดูแลจากภาครัฐและบริการสาธารณะเพียงพอหรือไม่

ผลสำรวจพบว่า 84% กังวลว่าภาครัฐและบริการสาธารณะอาจไม่สามารถสนับสนุนประชาชนได้เพียงพอในอนาคต เพิ่มขึ้น 3 จุดเปอร์เซ็นต์ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา

ความกังวลนี้เกิดขึ้นในทุกช่วงวัย โดย Baby Boomer มีสัดส่วนสูงสุดที่ 89% ตามด้วย Gen Z 87% Gen X 83% และ Millennials 80%

พิมพ์ทัย อธิบายว่า คนวัยเกษียณมีความกังวลเรื่องเงินบำเหน็จบำนาญและประกันสังคม ซึ่งเป็นโจทย์สำคัญที่ภาครัฐต้องสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชน แต่เมื่อความมั่นใจต่อระบบสนับสนุนจากภาครัฐมีข้อจำกัด ความคาดหวังต่อภาคธุรกิจก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย

87% ของคนไทยเห็นว่าธุรกิจมีหน้าที่สร้างประโยชน์ให้สังคมควบคู่ไปกับการสร้างกำไร ไม่ใช่ทำธุรกิจเพื่อขายสินค้าและรับเงินจากลูกค้าเท่านั้น

พิมพ์ทัยยกตัวอย่างสถานการณ์น้ำท่วมที่ผู้คนมักมองหาว่ามีบริษัทไหนเข้ามาช่วยเหลือบ้าง เพราะในวันที่ประชาชนเดือดร้อน สายตาก็จะหันไปมองภาคเอกชนมากขึ้น

ขณะเดียวกัน 81% บอกว่าจะเชื่อมั่นผลิตภัณฑ์ใหม่มากขึ้น หากมาจากแบรนด์ที่ตัวเองรู้จักอยู่แล้ว แต่ความคุ้นเคยเพียงอย่างเดียวอาจไม่พออีกต่อไป แบรนด์ต้องแสดงให้เห็นถึงความรับผิดชอบและการมีส่วนร่วมกับสังคมด้วย

“เขาคาดหวังมากขึ้น โดยเฉพาะแบรนด์ใหญ่ ๆ ถามว่าไม่ทำได้ไหม ก็ได้ แต่คู่แข่งคุณทำ ดังนั้น มันเป็นเรื่องของภาพลักษณ์ แต่แบรนด์ต้องแสดงความจริงใจให้เห็น ไม่ใช่ทำ CSR แล้วถ่ายรูปประชาสัมพันธ์ เพราะผู้บริโภคทุกวันนี้ฉลาดและตรวจสอบข้อมูลได้มากขึ้น”

แบรนด์ต้องทำมากกว่าขายของ เพราะผู้บริโภคไม่ได้เชื่อทุกอย่างที่โฆษณา

เมื่อพิจารณาผลสำรวจทั้ง 5 มิติ จะเห็นว่าความต้องการสำคัญของคนไทยคือการกลับมาควบคุมชีวิตตัวเองให้ได้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเวลา สุขภาพ เทคโนโลยี การเลือกซื้อสินค้า หรือความมั่นคงในอนาคต

พิมพ์ทัยมองว่า ธุรกิจและแบรนด์ควรให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ โดยมีแนวทางสำคัญ 3 ประการ

หนึ่ง ช่วยให้ผู้บริโภครับมือกับความไม่แน่นอนได้ เช่น การตรึงราคาสินค้าในช่วงที่กำลังซื้อไม่ดี แทนที่จะปรับราคาขึ้นอย่างเดียว เพราะแบรนด์ที่ช่วยแบ่งเบาภาระในวันที่ลูกค้าลำบาก ย่อมมีโอกาสสร้างความสัมพันธ์ระยะยาวได้มากกว่า

สอง ทำให้ผู้บริโภครู้สึกว่าตัวเองมีทางเลือก เช่น ประกันสุขภาพที่ให้ลูกค้าเลือกกิจกรรมดูแลสุขภาพตามความเหมาะสม หรือธุรกิจบริการที่มีระบบแชทบอตให้ใช้งาน แต่ยังเปิดโอกาสให้ติดต่อพนักงานจริงได้เมื่อจำเป็น

สาม ทำให้ความก้าวหน้าเป็นเรื่องที่จับต้องได้ ไม่จำเป็นต้องสร้างประสบการณ์ยิ่งใหญ่ตลอดเวลา แต่สามารถทำให้ลูกค้ารู้สึกถึงความสำเร็จจากเรื่องเล็ก ๆ ได้ เช่น แอปการเงินที่ให้กำลังใจเมื่อผู้ใช้เก็บเงินได้ตามเป้าหมายทีละขั้น

คนไทยยังมีความหวัง แค่ขอเริ่มจากเรื่องใกล้ตัวก่อน

แม้ภาพรวมของผลสำรวจจะสะท้อนความกังวลต่อโลกที่เปลี่ยนแปลงเร็ว เศรษฐกิจ สุขภาพ และอนาคต แต่คนไทยก็ไม่ได้มองทุกอย่างในแง่ร้ายเสียทีเดียว

ผลสำรวจพบว่า 72% มองอนาคตของตัวเองและครอบครัวในช่วง 12 เดือนข้างหน้าในแง่ดี ขณะที่มีเพียง 48% ที่มองอนาคตประเทศไทยในแง่ดี และ 41% ที่มองอนาคตโลกในแง่ดี

ตัวเลขนี้สะท้อนความแตกต่างที่น่าสนใจ คนไทยยังมีความหวังกับชีวิตตัวเองและครอบครัว แม้จะไม่มั่นใจนักว่าโลกหรือประเทศกำลังเดินไปในทิศทางไหน

สุดท้ายแล้ว คนไทยอาจไม่ได้ต้องการเปลี่ยนโลก ไม่ได้อยากตามเทคโนโลยีทุกอย่างให้ทัน และไม่ได้อยากเป็นคนเก่งที่จัดการชีวิตได้สมบูรณ์แบบตลอดเวลา

แค่อยากมีเวลาให้ตัวเอง สุขภาพไม่พัง มีเงินพอใช้ มีคนช่วยเมื่อเกิดปัญหา และยังพอมีความสุขกับชีวิตในแต่ละวันได้บ้าง

เพราะในโลกที่ทุกอย่างเปลี่ยนเร็วขึ้นทุกวัน บางทีการได้รู้สึกว่าอย่างน้อยเรายังควบคุมชีวิตตัวเองได้ ก็อาจเป็นความสำเร็จที่สำคัญที่สุดแล้ว