ดีลนี้ไม่ใช่แค่ข่าวการเปลี่ยนมือธุรกิจทั่วไป แต่ยังถูกจับตามองเป็นอย่างมากว่า จะเปลี่ยนโฉมหน้าการแข่งขัน หรือสร้าง Landscape ใหม่ให้กับธุรกิจซูเปอร์มาร์เก็ตในไทยอย่างไร
หากวิเคราะห์แล้ว CRC กำลังลงทุนซื้อ ‘Strategic Assets’ ของ MaxValue เพื่อเป็น ‘ทางลัด’ สร้างความแข็งแกร่งให้กับธุรกิจของตัวเองและเร่งสปีดการขยายสาขา ในยุคที่สมรภูมิค้าปลีกไทยตัดสินแพ้ชนะกันด้วย ‘ความเร็ว-การเข้าใจผู้บริโภค-ระยะทางที่จะเข้าใกล้ผู้บริโภคให้ได้มากที่สุด’
อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ CRC ใช้กลยุทธ์ M&A (Mergers and Acquisitions) เพื่อสร้างความแข็งแกร่งและสเกลอัพธุรกิจซูเปอร์มาร์เก็ตของตัวเอง
ย้อนกลับไปในปี 2547 ได้เข้าไปซื้อสาขาของ Food Lion ซูเปอร์มาร์เก็ตจากเบลเยียมหลังจากกลุ่ม Delhaize Group ได้ปิดกิจการทั้งหมดในไทย และเปลี่ยนสาขาเดิมทั้งหมดให้เป็น Tops Supermarkets
ในปี 2563 กับกรณีของ Family mart ซึ่งทาง CRC เข้าซื้อหุ้นส่วนที่เหลือ 49% จากพาร์ทเนอร์ญี่ปุ่นทำให้ถือหุ้น 100% ใน Family mart ในไทย ก่อนจะประกาศยุติแบรนด์ในปี 2566 และทยอยเปลี่ยนทุกสาขาเป็น Tops Daily ทั้งหมด เพื่อสร้างความชัดเจนให้กับพอร์ตร้านขนาดเล็ก
มาถึงปี 2569 เข้าซื้อกิจการบริษัท อิออน (ไทยแลนด์) จำกัด ผู้บริหารร้าน MaxValuแบบ 100% MaxValu เพื่อเสริมความแข็งแกร่งทั้งโครงข่ายหน้าร้านและโครงสร้างการผลิต
โดย Strategic Assets สำคัญของ MaxValue ที่จะกลายเป็น ‘ขุมทรัพย์ใหม่’ ให้กับ CRC ในระยะยาว หนีไม่พ้น ‘ทำเลทอง’ ที่สาขาส่วนใหญ่ของ MaxValue จะตั้งในย่านใจกลางชุมชน ทั้งใต้คอนโดมิเนียม คอมมูนิตี้รอบนอก และย่านออฟฟิศที่มีกำลังซื้อสูง ซึ่งเป็น Rare Item หาได้ยากในปัจจุบัน
นอกจากนี้ยังมี ‘ศูนย์ผลิตอาหารพร้อมทาน’ (Ready-to-eat Process Center Data) ที่ถือเป็นความแข็งแกร่งของ MaxValu ที่พร้อมต่อยอด Supply Chain ผลิตและส่งอาหารพร้อมทานราคาประหยัดเข้าสู่ Tops ทั่วประเทศได้โดยตรง
รวมไปถึงฐานข้อมูลสมาชิกจำนวนมหาศาลกว่า 900,000 รายที่สามารถนำมาต่อยอด และ Plug-in เข้ากับระบบนิเวศของเครือ CRC ได้ทันที เพื่อกระตุ้นยอดขาย และ Cross-sell สินค้าอื่นๆ ในเครือได้อย่างมีประสิทธิภาพ
นั่นจึงเป็นเหตุผลว่า ทำไม CRC ถึงซื้อกิจการอิออน (ไทยแลนด์) ผู้บริหารร้าน MaxValu ในเมื่อตัวเลขบัญชีย้อนหลัง 4 ปี ขาดทุนต่อเนื่อง โดยปี 2566 มีรายได้ 4,942 ล้านบาท ขาดทุน 42 ล้านบาท, ปี 2567 มีรายได้ 4,441 ล้านบาท ขาดทุน 185 ล้านบาท, ปี 2568 มีรายได้ 4,384 ล้านบาท ขาดทุน 206 ล้านบาท และปี 2569 มีรายได้ 4,052 ล้านบาท ขาดทุน 265 ล้านบาท
แล้วดีลนี้ส่งผลต่อ Landscape และการแข่งขันในธุรกิจซูเปอร์มาร์เก็ตไทยอย่างไร ?
การปิดฉากของ MaxValu และการเข้ามาแทนที่ของ Tops จะเปลี่ยนโฉมหน้าการแข่งขันธุรกิจซูเปอร์มาร์เก็ตในไทย ภายใต้ Landscape ใหม่ที่ต้องจับตา
โดยการถอนตัวของกลุ่มอิออน จะทำให้ตลาดซูเปอร์มาร์เก็ตระดับกลางถึงบน (Mid-to-High Level) และมินิซูเปอร์มาร์เก็ตในไทยจะเปลี่ยนสเป็นสนามแข่งขันของทุนใหญ่ไทยอย่างสมบูรณ์แบบ โดยเฉพาะการประชันกันระหว่าง Tops จาก CRC ใน ‘เครือเซ็นทรัล’ กับ Lotus's จาก CP Axtra ใน ‘เครือ CP’
ส่วนผู้เล่นรายอื่นอย่าง Gourmet Market ของ ‘เดอะมอลล์ กรุ๊ป’ จะเน้นการขยายสาขาไปตามศูนย์การค้า
ขณะที่ Foodland จะเน้นความสะดวกสดใหม่ตลอด 24 ชั่วโมง พร้อมมีร้านอาหาร ‘ถูกและดี’ เป็นตัวชูโรง ฟาก Villa Market วางจุดยืนเป็นพรีเมียมซูเปอร์มาร์เก็ต รวมสินค้านำเข้าจากทั่วโลก เน้นจับลูกค้าต่างชาติที่อาศัยในไทย คนไทยที่มีกำลังซื้อสูง และนักท่องเที่ยวต่างชาติ
นอกจากนี้การปรับโฉม 30 สาขาของ MaxValu ให้เป็น Tops ถือเป็นการเร่งสปีดและสร้างทางลัดในการบรรลุเป้าหมายที่ทาง CRC ต้องการขยายสาขาของ Tops ให้ครบ 1,000 สาขาภายในปี 2569 และด้วยการเพิ่มจำนวนสาขาอย่างรวดเร็ว ยังสร้าง Economies of Scale ที่ทรงพลังในการเพิ่มอำนาจการต่อรองกับซัพพลายเออร์ และเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการต้นทุนในธุรกิจซูเปอร์มาร์เก็ตของ CRC ได้เป็นอย่างดี
ดังนั้น ดีลการเข้าซื้อ MaxValu ของ CRC ครั้งนี้ จึงไม่เพียงแค่เป็นการปิดตำนานซูเปอร์มาร์เก็ตญี่ปุ่นที่ดำเนินธุรกิจในไทยมายาวนาน 42 ปีเท่านั้น แต่ยังเป็นจุดเริ่มต้นของ Landscape ใหม่ในวงการค้าปลีกไทยที่ยักษ์ใหญ่สัญชาติไทยจะยิ่งตัวใหญ่ขึ้นและรุกตลาดได้รวดเร็วมากขึ้น