เกิดแรงสั่นสะเทือนครั้งใหญ่ เมื่อวิกฤตโครงสร้างประชากรไทยเข้าขั้นวิกฤตหนัก ตัวเลขเด็กเกิดใหม่ร่วงรูดจากปี 2558 ที่เคยสูงกว่า 7.3 แสนคน ดิ่งเหลือเพียง 4.6 แสนคนในปี 2567 หรือหายไปถึง 37.2% ในเวลาแค่ 9 ปี พ่นพิษใส่หลายอุตสาหกรรม ไม่ใช่แค่โรงเรียน แต่กระทบถึงระดับสถาบันอุดมศึกษาแล้ว
โดยมหาวิทยาลัยระดับท็อปในไทยอย่าง มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ หรือคุ้นเคยกันในชื่อเอแบค (ABAC) ยอดนักศึกษาหายวูบเกินครึ่ง วิกฤตประชากรกำลังลามดิสรัปต์มหาวิทยาลัยไทย ข้อมูลช่วงปี 2000–2020 ของ ABAC เผยตัวเลขยอดผู้เรียนรวมดิ่งจาก 22,594 คน เหลือเพียง 9,683 คน แต่ดันได้นักศึกษาต่างชาติพุ่งขึ้นมาจาก 1,458 คน เป็น 2,536 คน มีสัดส่วนเพิ่มจาก 6.5%อยู่ที่ 26.2% สะท้อนชัดว่าหากยังหวังพึ่งแค่ตลาดเด็กไทย มหาวิทยาลัยไทยมีหวังจมน้ำแน่นอน
ไม่เพียงแค่ปัจจัยเรื่องเด็กเกิดน้อย แต่มหาวิทยาลัยไทยยังต้องรับมือกับดิสรัปชันระลอกใหญ่จาก AI และภาวะ Degree Inflation (ปริญญาเฟ้อ) ที่ทำให้ใบปริญญาใบบางๆ ไม่ใช่หลักประกันในการได้งานทำอีกต่อไป
ไม่ใช่ปริญญาไร้ค่า แต่ตลาดต้องการคนทำงานเป็น
ภราดา ดร.ศิริชัย ฟอนซีกา อธิการบดีมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ ชี้ว่า กระแส Degree Inflation ไม่ได้แปลว่าปริญญาหมดความหมาย แต่กำลังส่งสัญญาณว่าบทบาทของมหาวิทยาลัยต้องเปลี่ยนไป จากเดิมที่เป็นเพียงผู้ถ่ายทอดความรู้ ไปสู่การเป็นพื้นที่พัฒนาศักยภาพมนุษย์ (Human Potential Enabler)
ในยุคที่ AI สรุปข้อมูล เขียนโค้ด แปลภาษา และสร้างสไลด์ได้ในไม่กี่วินาที ความได้เปรียบของผู้เรียนจึงไม่ใช่การจดจำทฤษฎี แต่คือความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ตั้งคำถาม ตรวจสอบข้อมูล และการรับมือกับโลกการทำงานจริง
4 คณะใหญ่เปิดศึกกู้วิกฤต
ในงาน ABAC CONNEXT 2026 คณบดีจาก 4 คณะหลักของ ABAC ได้ร่วมกันสะท้อนทัศนะถึงการปรับตัวของอุดมศึกษาไทยในยุคที่เทคโนโลยีดิสรัปต์ทุกสายอาชีพ
- สายการแพทย์ (ศ.คลินิก นพ.สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ คณบดีคณะแพทยศาสตร์)
หัวใจของหมอไม่ใช่แค่ข้อมูล แต่คือ Human Touch และจริยธรรม AI อาจคำนวณความน่าจะเป็นของโรคได้ แต่การสื่อสารข่าวร้าย การแสดงความเห็นอกเห็นใจ และการเคารพศักดิ์ศรีของผู้ป่วย เป็นสิ่งที่เทคโนโลยีแทนที่ไม่ได้
- สายบริหารธุรกิจ (ดร.ชัยณรงค์ รุ่งเรืองอาภรณ์ คณบดีคณะบริหารธุรกิจและเศรษฐศาสตร์)
โลกธุรกิจยุคใหม่เลิกมองเกรดเฉลี่ย แต่เปลี่ยนเกณฑ์ไปวัดที่ “เรียนแล้วทำอะไรได้” การเรียนบริหารจึงต้องเปลี่ยนจากตำรา ไปสู่การทำโครงการจริง แก้ปัญหาเฉพาะหน้าที่ไม่มีคำตอบสำเร็จรูป
- สายเทคโนโลยี (ผศ.ดร.ณรงค์ อภิรัตน์สกุล คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี)
AI ไม่ใช่คู่แข่งของมนุษย์ แต่ “คนที่ใช้ AI เป็น จะได้เปรียบคนใช้ไม่เป็น” มหาวิทยาลัยต้องสอนให้ผู้เรียนเข้าใจทั้งศักยภาพและข้อจำกัดของ AI เพื่อนำมาใช้เสริมการคิดเชิงระบบ
- สายมนุษยศาสตร์ (ดร.ชญาดา ธนวิสุทธิ์ คณบดีคณะศิลปศาสตร์)
ยิ่ง AI ฉลาดขึ้น Human Skills ยิ่งมีมูลค่า ทักษะภาษาในยุคนี้ไม่ใช่แค่การแปลคำต่อคำ แต่คือการเจรจาต่อรอง การเข้าใจบริบททางสังคม และการรับรู้ความรู้สึกของผู้อื่น