ไทยติดกับดักเศรษฐกิจนอกระบบ-หนี้ครัวเรือนสูง “กรุงไทย” แนะ 5 Quick Big Win

สุริพงษ์ ตันติยานนท์ ประธานผู้บริหาร Retail Banking ธนาคารกรุงไทย เปิดเผยว่า ปัจจุบันประเทศไทย ค่อนข้างยังไม่พร้อมกับการแข่งขันในตลาดโลก เนื่องจาก เผชิญความท้าทายรอบด้าน อาทิ หนี้ครัวเรือนสูง ปัญหาภูมิรัฐศาสตร์ การเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ การเข้าสู่สังคมสูงวัย รวมไปถึงความเหลื่อมล้ำของกลุ่ม SME

“ความสามารถในการแข่งขันของ SME ไทยน้อย ถ้าไม่แข็งแรงประเทศไทยคงไปต่อได้ยาก ไม่ว่ารัฐบาลไหนจะเข้ามาก็ตาม”

ขณะที่ ภาพรวม GDP ไทยถือว่าโตต่ำเมื่อเทียบกับภูมิภาคเดียวกัน โดยปี 2568 คาดว่าเติบโต 2% หรืออยู่ในกรอบ 0.7-2.0% แต่หากประเมินการเติบโตของ GDP ไทยในอีก 5 ปีข้างหน้า (พ.ศ. 2569 – 2573) ขยายตัวเฉลี่ย 2.2%

หนี้ครัวเรือนทั้งในระบบ-นอกระบบทะลุ 101%

ธวัชชัย ชีวานนท์ ประธานผู้บริหาร Product & Business Solutions ธนาคารกรุงไทย กล่าวว่า ด้านหนี้ครัวเรือนของคนไทย ยังอยู่ในระดับสูง หากรวมทั้งหนี้ในระบบและหนี้นอกระบบ จะมีสัดส่วนสูงถึง 101% ต่อ GDP (จากหนี้เฉพาะในระบบที่มีข้อมูล มีมูลค่าราว 16.4 ล้านล้านบาท)

สอดคล้องกับ ผลสำรวจหนี้ครัวเรือนไทย ของคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และธนาคารกรุงไทย (ณ เดือน พ.ย. 68) ที่สะท้อนภาวะเปราะบางทางการเงินของคนไทยในปีนี้ที่ขยายตัวขึ้น ดังนี้

ปี 2568

  • กลุ่มมีหนี้ สัดส่วน 82.8%
  • กลุ่มไม่มีหนี้ สัดส่วน 17.2%

ปี 2567

  • กลุ่มมีหนี้ สัดส่วน 77.8%
  • กลุ่มไม่มีหนี้ สัดส่วน 22.2%

เศรษฐกิจนอกระบบไทย เกือบครึ่งของ GDP ประเทศ

เจาะลึกภาพรวมเศรษฐกิจไทย พบอีกปัญหาใหญ่คือ เศรษฐกิจนอกระบบของไทยมีขนาดใหญ่ถึง 48% ของ GDP มากกว่าประเทศอื่น ๆ ในเอเชีย เช่น เกาหลีใต้ (26%), เวียดนาม (14%), มาเลเซีย (30%), อินโดนีเซีย (18%) เป็นต้น

รวมถึงไทยยังมีแรงงานนอกระบบกว่า 53% และมี SME ที่จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลเพียง 28% เท่านั้น

ขณะที่ทั่วประเทศ มีคนไทยยื่นภาษีเพียง 11-12 ล้านคน และเก็บภาษีได้จริง ๆ เพียง 4 ล้านคน

“เศรษฐกิจนอกระบบ ทำให้ไม่สามารถเก็บภาษีได้เต็มเม็ดเต็มหน่วย จะเห็นได้ว่าโครงสร้างภาษีไทยใช้เงินจากคน 4 ล้านคน ต้องกระจายช่วยคนทั้งประเทศ สมการนี้บิดเบี้ยวมาก ซึ่งที่ผ่านมารัฐบาลพยายามนำข้อมูลเข้าระบบ แต่จัดเก็บยังไม่ทั่วถึง ซึ่งยังต้องเดินหน้าจัดเก็บข้อมูลเข้าระบบกันต่อไป และสร้างความเข้าใจกับประชาชน”

มอง 5 ข้อ Quick Big Win ไทย

ทั้งนี้ กรุงไทย มอง 5 หนทางนำไทยสู่ความสำเร็จ และรักษาเสถียรภาพทางการคลัง ได้แก่

1.การกระตุ้นเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว อาทิ คนละครึ่งพลัส บัตรสวัสดิการ การท่องเที่ยวเมืองรอง และการขยายตลาดส่งออก

2.ลดภาระหนี้ประชาชน เช่น แก้หนี้รายละไม่เกิน 1 แสนบาท หรือสินเชื่อเพื่อคนตัวเล็ก

3.เพิ่มสภาพคล่อง SMEs อาทิ เพิ่มสภาพคล่องรายละไม่เกิน 1 ล้านบาท, ลดหย่อนภาษีพี่ช่วยน้อง, คืนภาษี

4.เพิ่มการออมของประชาชน อาทิ สลากเพื่อการออม, พันธบัตรรัฐบาลเพื่อการออม

5.การลงทุนเพื่ออนาคต อาทิ รีสกิลทักษะ, การหา New S-curve ใหม่ ๆ, Fast Pass โครงการ BOI เป็นต้น

ทั้งนี้ เพื่อปลดล็อกความท้าทายใหญ่ 3 ด้าน คือ ความเปราะบางทางโครงสร้างที่มีอยู่แต่เดิม, ขาดความสามารถแข่งขันในโลกใหม่ และความท้าทายของภาครัฐ โดยตัวอย่างโครงการที่เริ่มนำร่องไปแล้ว เช่น การแก้หนี้ผ่าน JV AMC เป็นต้น