จากกลยุทธ์ Cross-media 

อย่างที่รู้กันว่า จุดเริ่มต้นของ โปเกมอน (Pokémon) มาจากวิดีโอเกมบนเครื่อง Game Boy ที่พัฒนาโดย ซาโตชิ ทาจิริ (Satoshi Tajiri) ผู้ก่อตั้งบริษัท Game Freak โดยปล่อยออกมาในปี 1996 และในปีเดียวกันนั้นเอง สึเนะคาซุ อิชิฮาระ (Tsunekazu Ishihara) ประธาน The Pokémon Company คนปัจจุบัน ที่ขณะนั้นเขาทำงานอยู่ที่บริษัท Creatures Inc. ซึ่งเป็นหนึ่งในสามบริษัทเจ้าของลิขสิทธิ์โปเกมอนร่วมกับ Nintendo และ Game Freak ได้มีแนวคิดที่ต้องการเปลี่ยนระบบ การแลกเปลี่ยนโปเกมอน ในเกมบอยให้กลายเป็น สิ่งจับต้องได้ จนเกิดเป็นการ์ดโปเกมอน

แม้ในช่วงแรก โปรเจกต์นี้เกือบถูกระงับเนื่องจาก Nintendo ไม่มั่นใจในยอดขาย จนต้องให้บริษัท Media Factory เข้ามาช่วยจัดจำหน่ายแทน แต่เมื่อวางขายจริง การ์ดโปเกมอนกลับกลายเป็นปรากฏการณ์ทันที ส่วนหนึ่งเป็นเพราะภาพประกอบที่สวยงามและการดึงดูดจินตนาการของผู้เล่นที่อยากเห็นโปเกมอนในรูปแบบที่มีสีสันและมีชีวิตชีวา เพราะเกมบอยยุคนั้นยังเป็นภาพขาวดำ นอกจากนี้ การใช้การ์ดกระดาษทำให้เด็ก ๆ สามารถพกพาไปเล่นที่โรงเรียน แลกเปลี่ยน และสะสมได้ง่ายกว่าอีกด้วย 

จากนั้นบริษัทก็เดินหน้ากลยุทธ์ Cross-media โดยออก มังงะ ตามออกมาช่วงเดือนพฤศจิกายน 1996 และปล่อย อนิเมะ ในเดือนเมษายน 1997 ซึ่งอนิเมะนี่แหละที่เป็นตัวจุดกระแสให้โปเกมอนกลายเป็นปรากฏการณ์ไปทั่วโลก

ยุคมืดจากการมาของคู่แข่งสุดแกร่ง

อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จไม่ได้ยั่งยืนเสมอไป โดยในปี 1998 ช่วงนั้นการ์ตูนเรื่อง Yu-Gi-Oh! ที่มีเนื้อเรื่องเกี่ยวกับเกมการ์ดเป็นธีมหลัก ได้คลอดเกม Yu-Gi-Oh! Duel Monsters ซึ่งออกมาใกล้ ๆ กับเกม Pokémon Card GB เกมแนวสะสมการ์ดโปเกมอน ที่แทบจะยกเอาเกมการ์ดจริงมาไว้ในวิดีโอเกมได้เกือบ 100%

ด้วยความที่โปเกมอนวางภาพลักษณ์เป็นมิตรและสดใส เหมาะสำหรับ เด็กเล็ก แต่ Yu-Gi-Oh! มาในสไตล์ดาร์กแฟนตาซีและการแข่งขันที่ดุเดือด ซึ่งถูกใจกลุ่ม เด็กโตและวัยรุ่น มากกว่า อีกทั้ง การ์ตูนยูกิเน้นเรื่องการเล่นการ์ดเป็นหลัก ทำให้เด็กดูแล้วอยากซื้อการ์ดมาเล่นตามทันที ผลคือยอดขาย Pokémon Card GB ต่ำกว่า Yu-Gi-Oh! ถึง 3 เท่า

ยิ่งไปกว่านั้น ปี 2001 ก็มีการ เปลี่ยนดีไซน์ด้านหลังการ์ด เปลี่ยนคำว่า Pocket Monsters เป็น Pokémon ผลที่ตามมาคือการ์ดรุ่นเก่า 5 ปีถูกจำกัดในทัวร์นาเมนต์ทางการ แฟนพันธุ์แท้จึงรู้สึกว่าของสะสมที่เก็บมาสูญเสียมูลค่าทันที ทำให้ตั้งแต่ปี 2001 สื่อกระแสหลักและผู้คนในอุตสาหกรรมก็แทบไม่สนใจการ์ดโปเกมอนอีกเลย 

การฟื้นคืนชีพและสถานะที่เปลี่ยน

จะกระทั่งในปี 2018 Creatures Inc. ใช้กลยุทธ์ Loss Leader ออกชุด GX Starter Deck ในราคาเพียง 500 เยน (ราว 150 บาท) จากปกติ Starter Deck ขายอยู่ที่ 2,000 เยน (ราว 400 บาท) ทำให้เด็กหน้าใหม่เข้าถึงได้ง่าย และกลุ่มนักสะสมผู้ใหญ่ (Millennials) ที่เคยเลิกเล่นไป ก็เริ่มกลับมาซื้อสะสม เพื่อสนองความทรงจำในอดีตที่ตอนเป็นเด็กอาจจะยังซื้อไม่ได้

นอกจากนี้ การ์ดรุ่นใหม่ ๆ มักจะใส่ การ์ดพิเศษ หรือ การ์ดระดับสูง อย่าง Special Illustration Rare (SIR) หรือระดับความหายากใหม่ล่าสุดอย่าง Mega Hyper Rare (MHR) ที่เพิ่งเปิดตัว มีโอกาสสุ่มเจอในซองต่ำมาก รวมถึงการออกชุดพิเศษ ทำให้นักสะสมแย่งชิงกันจนเกิดปรากฏการณ์ FOMO (Fear of Missing Out)

อีกจุดเปลี่ยนสำคัญที่สุดคือ การระบาดของ COVID-19 ปี 2020 ที่หลายคนหากิจกรรมทำเพราะออกจากบ้านไม่ได้ ประกอบกับจุดกระแสจากโซเชียลมีเดียและอินฟลูเอนเซอร์ เช่น โลแกน พอล (Logan Paul) หรือสตรีมเมอร์ที่เปิดซองการ์ดบน TikTok และ YouTube เพื่อหาการ์ดหายาก ทำให้การ์ดหายากกลายเป็นที่ต้องการทั่วโลก

บวกกับการเข้ามาของบริษัทประเมินการ์ดอย่าง PSA (Professional Sports Authenticator) และออกเซอร์ ทิฟิเคตรับรองคุณภาพ การ์ดที่ได้คะแนน PSA 10 สูงสุดก็ราคาทะยานสูงอย่างไม่เคยมีมาก่อน ส่งผลให้กระแสฟื้นตัวอย่างชัดเจน และสถานะของการ์ดโปเกมอนจึงค่อย ๆ เปลี่ยนไป จากที่ใช้เล่นมาเป็น สะสม และได้กลายเป็น สินทรัพย์ทางเลือก (Alternative Assets)

ขึ้นแท่นสินทรัพย์ทางเลือกเหนือหุ้น

ปัจจุบัน การ์ดโปเกมอนถูกมองว่าเป็นสินทรัพย์ทางเลือก ที่มีประสิทธิภาพสูง โดยข้อมูลจาก Card Ladder ระบุว่า การ์ดโปเกมอนหายากมีผลตอบแทนสะสมตั้งแต่ปี 2004 ถึงปัจจุบันสูงถึง 3,821% ซึ่งทิ้งห่างดัชนี S&P 500 ที่ทำได้ 483% ในช่วงเวลาเดียวกัน

โดยการ์ดที่แพงที่สุดในโลก ณ ปัจจุบัน คือการ์ดเกม Pikachu Illustrator โดยเฉพาะใบที่ผ่านการรับรอง PSA 10 ซึ่งประมูลไปในราคาสูงกว่า 570 ล้านบาท (ราว 16.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ในปี 2026 นี้ โดยโลแกน พอล จากเดิมที่ซื้อมา 5.27 ล้านดอลลาร์ในปี 2022

ปัจจุบัน โปเกมอนไม่ได้หยุดแค่การ์ดกระดาษ แต่กำลังขยายอาณาจักรสู่ Pokémon TCG Pocket แอปพลิเคชันบนมือถือที่เน้นการสะสมและการเปิดซองดิจิทัล ซึ่งสร้างรายได้ถล่มทลายกว่า 1,300 ล้านดอลลาร์ในปีแรกของการเปิดตัว มียอดดาวน์โหลดทะลุ 150 ล้านครั้ง แซงหน้าสถิติปีแรกของ Pokémon GO ไปเรียบร้อยแล้ว

อย่างไรก็ตาม หลังจากที่ในปีงบประมาณที่สิ้นสุดเดือนมีนาคม 2024 การ์ดโปเกมอนมียอดขายทั่วโลกสูงถึง 11,900 ล้านใบ (เพิ่มขึ้น 22.7% จากปีก่อนหน้า) ทำให้ในปี 2025 มีการคาดการณ์ว่าการผลิตจะสูงถึง 10,200 ล้านใบ เพื่อรักษาเสถียรภาพราคาไม่ให้โดนรีเซลปั่นราคาจนเกินไป 

การกลับมาเป็นของสะสมยอดฮิตอีกครั้งไม่ได้เป็นเรื่องของโชคชะตาหรือกระแสชั่วคราว แต่มันคือการพิสูจน์ถึงความแข็งแกร่งของ IP (Intellectual Property) ที่รู้จักปรับตัวตามยุคสมัย จาก ของเล่นเด็ก ในวันวาน สู่ สินทรัพย์เลอค่า ในวันนี้ และกำลังก้าวเข้าสู่โลกดิจิทัลอย่างเต็มตัวในอนาคต แม้ตัวเลขการผลิตจะพุ่งสูงขึ้นจนน่าจับตา แต่ตราบใดที่ความถวิลหาอดีต (Nostalgia) ยังคงทำงานร่วมกับนวัตกรรมใหม่ ๆ โปเกมอนเทรดดิ้งการ์ดเกมก็น่าจะยังคงเป็น ราชาแห่งวงการการ์ด ที่ยากจะหาใครมาล้มแชมป์ได้ในเร็ววัน

YouTube Cloudsphere / tcw.cards / bbc / economictimes / finance-yahoo/ Mr.Snorlax

ไปดูกันว่าไฮไลต์กิจกรรมที่น่าสนใจจะมีอะไรบ้าง!

1. อีเวนต์ด้านหน้าศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์ พบกับ “พิคาชู” เป่าลม (Inflatable Pikachu) สูง 15 เมตร เทียบเท่าตึก 3 ชั้น ใหญ่ที่สุดที่เคยมีมา
2. ต้นคริสต์มาสสายฟ้าพิคาชู “Pikachu Thunderbolt Christmas Tree” ทั้งหมด 38 ต้น ในศูนย์การค้าเครือเซ็นทรัลพัฒนาทั่วประเทศ
3. พาเหรดและโชว์เต้นพิเศษจากพิคาชูส่งตรงจากญี่ปุ่น โดยจะมีอีเวนต์ใหญ่พาเหรดพิคาชู 30 ตัวที่ลานด้านหน้าเซ็นทรัลเวิลด์ วันที่ 2 พฤศจิกายนนี้ ก่อนที่พิคาชูจะแบ่งกันเดินสายไปตามศูนย์การค้าเซ็นทรัลอื่นๆ
4. Pokémon Experience Space ที่ศูนย์การค้าเซ็นทรัล 6 สาขา ได้แก่ เซ็นทรัลเวิลด์, เซ็นทรัล ปิ่นเกล้า, เซ็นทรัล พระราม 2, เซ็นทรัล เวสต์เกต, เซ็นทรัล อยุธยา และเซ็นทรัล โคราช ภายในมีกิจกรรมเทรดการ์ดเกม และเซอร์ไพรส์จาก Pokémon GO!
5. กิจกรรมแจกการ์ดเกม “โปเกมอน” ลายพิเศษ จำนวนจำกัด 200,000 ใบ เมื่อซื้อสินค้าหรือรับประทานอาหาร/เครื่องดื่มที่ร้านที่ร่วมรายการในศูนย์การค้าเซ็นทรัล

   

6. คอลเล็กชันพิเศษ ‘Happy Holidays’ เฉพาะงานนี้ ซื้อสินค้าในศูนย์ฯ ครบ 1,500-3,500 บาท รับสิทธิแลกซื้อสินค้าลายโปเกมอน ได้แก่ พวงกุญแจ, กระบอกน้ำ, Travel Bag Set และ หมอนผ้าห่ม
7. สินค้าคอลแลประหว่าง “โปเกมอน” กับแบรนด์ชั้นนำในศูนย์ฯ เช่น RAVIPA, goodgoods, GussDamnGood, Pacamara, Spaghetti Factory
8. ลุ้นรางวัลพิเศษภายในงาน “ทริปเที่ยวญี่ปุ่นที่ Pokémon Center โตเกียว” จำนวน 10 รางวัล รางวัลละ 2 ที่นั่ง
9. POKÉGENIC จุดถ่ายรูปร่วมกับโปเกมอนซึ่งจะจัดขึ้นในเซ็นทรัล 36 สาขา
10. Music Marketing บทเพลงใหม่ต้อนรับเทศกาลเฉลิมฉลอง ผลิตเพลงโดย ปณต-Getsunova ร่วมกับ 5 สาวเกิร์ลกรุ๊ปวง VIIS (วิส) จากค่าย G’NEST ในเครือแกรมมี่

ดร.ณัฐกิตติ์ ตั้งพูลสินธนา รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ สายงานการตลาด บมจ.เซ็นทรัลพัฒนา กล่าวว่า เหตุที่เลือกร่วมมือกับ “โปเกมอน” ในการจัดงานเทศกาลครั้งใหญ่ประจำปีของเซ็นทรัล เพราะคาแรกเตอร์โปเกมอนนั้นอยู่มายาวนาน 27 ปี และมีแฟนๆ อยู่ทั่วโลก ไม่เฉพาะประเทศไทย

โปเกมอนจะช่วยสร้างความสดใสในช่วงเทศกาลเฉลิมฉลอง และเชื่อว่าจะดึงนักท่องเที่ยวบินระยะสั้น เช่น เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น ฮ่องกง เวียดนาม ที่ชื่นชอบโปเกมอน เข้ามาฉลองในไทยได้มากขึ้น

เซ็นทรัลพัฒนาคาดหวังว่า ในช่วงเทศกาลส่งท้ายปลายปีกับแคมเปญ “The Great Celebration 2024” น่าจะมีทราฟฟิกลูกค้าเข้าห้างฯ เพิ่มขึ้น 25-30% เทียบกับปีก่อน

ด้านอีเวนต์นับถอยหลังส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ Countdown 2024 ปีนี้เซ็นทรัลพัฒนาจะจัดพร้อมกัน 8 แห่ง ต้องติดตามต่อว่าจะเปิดอีเวนต์ที่ไหนบ้าง แต่ที่ยืนพื้นแน่นอนคือ “เซ็นทรัลเวิลด์” จุดนับถอยหลังเข้าสู่ปีใหม่ที่กำลังปั้นให้เป็นจุดเฉลิมฉลองระดับโลก

• “POP MART” กับเส้นทางสู่รายได้กว่า 2 หมื่นล้าน จากการเปลี่ยนสินค้า “นิช” ให้เป็น “แมส”
• เจาะ 3 เหตุผล ทำไม “แสนสิริ” จึงเลือก “ขายหัวเราะ” เป็นคาแรกเตอร์โปรโมตแบรนด์

สำหรับเหตุการณ์กราดยิงในศูนย์การค้าสยามพารากอนที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 3 ตุลาคมที่ผ่านมา ดร.ณัฐกิตติ์เชื่อว่าประเทศไทยจะสามารถแก้ไขสถานการณ์วิกฤตได้อย่างรวดเร็วอีกครั้งหนึ่ง

หลังจากนี้ทุกภาคส่วนน่าจะให้ความสำคัญกับความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น และเรียกความมั่นใจกลับคืนมาได้ นโยบายฟรีวีซ่าที่รัฐบาลปลดล็อกให้กับชาวจีนน่าจะยังเป็นแรงจูงใจสำคัญในการมาเยือนประเทศไทย

เซ็นทรัลพัฒนาเองจะตรวจตราความปลอดภัยช่วงเทศกาลปีใหม่อย่างเข้มงวดเหมือนที่เคยเป็นมา รวมถึงปีนี้จะยังคงเป็นอีกปีที่ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์มาในธีม “Family Countdown” ไม่มีลานเบียร์ด้านหน้า ซึ่งการไม่จำหน่ายแอลกอฮอล์ก็จะช่วยลดความเสี่ยงลงได้ระดับหนึ่งด้วย

นอกจากความปังด้านราคาซื้อขายเเล้ว ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมายังเป็นการครบรอบรอบ 25 ปี ซีรีส์โปเกมอนอีกด้วย ขณะเดียวกันเหล่ายูทูบเบอร์ก็ทำคอนเทนต์ ‘สุ่มเปิดการ์ด’ จนมีผู้เข้าชมหลายล้านครั้ง ซึ่งสาเหตุทั้งหมดทำให้การ์ดถูกขายหมดเกลี้ยง

เพื่อรองรับความต้องการที่สูง Pokémon ประกาศในวันนี้ว่าจะพิมพ์การ์ดใหม่ “เราทราบดีว่าแฟน ๆ บางคนกำลังประสบปัญหาในการซื้อผลิตภัณฑ์การ์ดโปเกมอน เนื่องจากความต้องการที่สูงมากและข้อจำกัดในการจัดส่งทั่วโลกที่ส่งผลกระทบต่อความพร้อมใช้งาน ดังนั้น เรายืนยันว่าจะเร่งเดินหน้าผลิตการ์ดที่กำลังขาดตลาดด้วยกำลังการผลิตสูงสุด”

อย่างไรก็ตาม ทางบริษัทไม่มีกรอบเวลาที่เฉพาะเจาะจงเกี่ยวกับเวลาที่คาดว่าผู้ค้าปลีกจะได้รับการจัดส่งใหม่ แต่บริษัทให้คำมั่นว่าจะ “เติมสต๊อกให้กับผู้ค้าปลีกโดยเร็วที่สุด”

และเนื่องในโอกาสฉลองครบรอบ 25 ปี Nintendo จึงได้หาวิธีต่าง ๆ ในการรำลึกถึงโอกาสนี้ ซึ่งรวมถึงการร่วมมือกับ McDonald’s เพื่อแจกการ์ดสะสมเมื่อคุณซื้อ Happy Meal โดยแต่ละแพ็กประกอบด้วยการ์ดพิเศษ 4 ใบ โดยการ์ดทั้งหมดจะมีโลโก้ Pokémon 25th ชุดนี้มีการ์ดทั้งหมด 50 ใบให้สะสม

Source