long COVID – Positioning Magazine https://positioningmag.com Thailand's Leading Marketing Magazine Mon, 25 Oct 2021 03:27:27 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.6 167543101 รู้จัก Long COVID กับอาการตกค้างทางระบบประสาท และสมอง https://positioningmag.com/1357292 Sun, 24 Oct 2021 14:41:21 +0000 https://positioningmag.com/?p=1357292 Post-acute COVID syndrome หรือที่เรียกติดปากว่า ลองโควิด (Long COVID) เป็นอาการตกค้างที่เกิดขึ้นหลังจากการติดเชื้อ COVID-19 และรักษาหายแล้ว แต่ไม่ได้ส่งผลเพียงแค่ระบบทางเดินหายใจเท่านั้น ยังส่งผลได้กับทุกระบบในร่างกาย รวมถึงระบบประสาทและสมองได้อีกด้วย ซึ่งอาการที่เกิดจะต่างกันออกไป การรู้เท่าทัน จะสามารถทำให้เราสังเกตและพบแพทย์เพื่อทำการรักษาได้ทันท่วงที ก่อนที่อาการแย่ลง

นพ.ชัยศักดิ์ ดำริการเลิศ แพทย์อายุรกรรมระบบประสาท และแพทย์ผู้ชำนาญการด้านพฤติกรรมประสาทวิทยา และโรคสมองเสื่อม รพ.กรุงเทพอินเตอร์เนชั่นแนล กล่าวว่า

สาเหตุของลองโควิดนั้นยังไม่เป็นที่รู้แน่ชัด แต่จากหลักฐานข้อมูลที่มีอยู่คาดการณ์ว่า ภาวะนี้น่าจะเกิดจาก 3 สาเหตุ คือ

  1. ไวรัสไปทำลายสมดุลระบบต่างๆ ในร่างกาย ทำให้เกิดความผิดปกติขึ้น
  2. ติดเชื้อไวรัสแล้วร่างกายถูกกระตุ้นให้สร้างภูมิคุ้มกันและสารอักเสบมากขึ้นจนไปทำลายการทำงานของระบบอวัยวะต่างๆ
  3. ผลกระทบหลังการเจ็บป่วยรุนแรง (Post – Critical Illness) ซึ่งผู้ป่วยที่มีการเจ็บป่วยรุนแรงจะมีการทำลายของระบบไหลเวียนขนาดเล็ก (Microvascular Injury) รวมถึงมีความผิดปกติของสมดุลเกลือแร่และสารน้ำในร่างกาย จึงทำให้ระบบต่างๆ ในร่างกายมีการทำงานที่ผิดปกติหลังจากผ่านพ้นการเจ็บป่วย

อาการของโรค COVID-19 จะคล้ายกับการติดเชื้อไวรัสทางเดินหายใจอย่างอื่น เช่น ไข้ อาการไอ มีน้ำมูก เจ็บคอ ปวดศีรษะ มึนศีรษะ หอบเหนื่อย หายใจเร็ว และอาจมีบางอาการที่เกิดจากเชื้อไวรัส COVID-19 เช่น การไม่ได้กลิ่น หรือ รับรู้รสชาติ ในผู้ป่วยบางราย เมื่อรักษาหายแล้วยังมีอาการเหล่านี้ตกค้าง หลงเหลืออยู่ ซึ่งเป็นภาวะลองโควิด

อาการจะแตกต่างกันไปตามการศึกษาและงานวิจัยของแต่ละประเทศ ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ของการติดเชื้อ จากข้อมูลทางสถิติผู้ป่วย COVID-19 ประมาณ 10,000 คน พบว่าหลังการติดเชื้อมีผู้ป่วย 73% ที่ยังคงมีอาการแม้ว่าจะรักษาโรคจนหายแล้ว

มีรายงานเบื้องต้นว่า ในเพศหญิง, มีโรคประจำตัวหอบหืด หรืออายุอยู่ในช่วง 35 – 49 ปี ถือเป็นกลุ่มเสี่ยงที่จะเกิดอาการ Long COVID มากกว่ากลุ่มอื่น และในคนไข้ที่มีอาการรุนแรง ในช่วงที่มีการติดเชื้อ จะมีความเสี่ยงต่อการเป็นลองโควิดมากกว่า

อาการของลองโควิด ที่พบได้บ่อยระบบหนึ่ง คือในส่วนของระบบประสาทและจิตเวช เช่น อาการปวดศีรษะ มึนศีรษะ นอนไม่หลับ ภาวะสมองล้า (Brain fog) ภาวะสับสน (delirium) ภาวะเครียดภายหลังเกิดโรค หรือ พีทีเอสดี (Post-traumatic stress disorder, PTSD) อาการซึมเศร้า กลุ่มอาการย้ำคิดย้ำทำและภาวะวิตกกังวล (anxiety) ฯลฯ

Photo : Shutterstock

ซึ่งภาวะสมองล้า (Brain fog) คือภาวะที่สมองมีการทำงานลดลง ทำให้คิดและตัดสินใจได้ช้าลง การวางแผนและแก้ปัญหาได้ลดลง รวมถึงการมีสมาธิลดลง (attention) ในบางคนอาจเป็นมากจนส่งผลให้ลืมความจำระยะสั้นหรือไม่สามารถทำงานที่เคยทำเป็นประจำได้

นอกจากนี้อาการลองโควิด ยังเกิดได้จากความผิดปกติของระบบประสาทอัตโนมัติ (autonomic dysfunction) ซึ่งมักจะพบอยู่ 2 ภาวะ คือ

1. กลุ่มอาการหัวใจเต้นเร็วระหว่างเปลี่ยนท่า (Postural Orthostatic Tachycardia Syndrome, POTS) ซึ่งลักษณะของกลุ่มอาการนี้คือจะมีหัวใจเต้นเร็วมากกว่าปกติเวลาเปลี่ยนท่า เช่น ลุกขึ้นยืนหรือนั่ง ซึ่งทำให้เกิดอาการ ใจสั่น แน่นหน้าอก หายใจลำบาก ปวดศีรษะ มึนศีรษะ ไปจนถึงหน้ามืดและหมดสติได้

2.ภาวะเหนื่อยล้าเรื้อรัง (Myalgia Encephalitis/Chronic Fatigue Syndrome, ME/CFS) ซึ่งอาการของภาวะนี้คือ อ่อนเพลียอย่างรุนแรง ปวดตามข้อและกล้ามเนื้อ เจ็บคอ ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ สมองล้าคิดได้ช้าลง ขาดสมาธิ และมีปัญหาเรื่องการนอน เป็นต้น

การติดเชื้อ COVID-19 ส่งผลกระทบต่อร่างกายได้ โดยหากมีโรคประจำตัวมาก่อนการติดเชื้อ ก็จะทำให้โรคนั้นแย่ลงเร็วกว่าปกติ แต่หากไม่มีโรคประจำตัวมาก่อน การติดเชื้อก็จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคทางระบบประสาทบางอย่างได้

โดยมีข้อมูลว่าการติดเชื้อโควิด-19 นั้นเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหลอดเลือดสมอง ทั้งสมองขาดเลือดและเลือดออกในสมอง โรคสมองเสื่อม และโรคทางจิตเวช (เช่น ซึมเศร้า วิตกกังวล) มากกว่าคนที่ติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่หรือเชื้อไวรัสทางเดินหายใจชนิดอื่น และยังพบว่าคนไข้จะมีความเสี่ยงต่อโรคดังกล่าวมากขึ้น หากมีประวัติการติดเชื้อโควิด-19 ที่ต้องได้รับการรักษาในโรงพยาบาล หรือ ได้รับการรักษาในหอผู้ป่วยวิกฤติ

ส่วนใหญ่การรักษาลองโควิด จะเป็นการรักษาตามอาการเป็นหลัก ยังไม่มีการรักษาจำเพาะ สิ่งที่ควรทำคือการป้องกันตัวเองให้ไม่เป็นโรค COVID-19 การดูแลสุขภาพร่างกาย ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ และหากมีอาการผิดปกติแนะนำให้รีบพบแพทย์เพื่อทำการตรวจวินิจฉัยและรักษาทันที

]]>
1357292
“บำรุงราษฎร์” เปิด “Bumrungrad COVID-19 Recovery Clinic” ฟื้นฟูสุขภาพหลังป่วยโควิด https://positioningmag.com/1353305 Fri, 24 Sep 2021 04:56:28 +0000 https://positioningmag.com/?p=1353305 โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ เปิด “Bumrungrad COVID-19 Recovery Clinic” เป็นคลินิกสำหรับฟื้นฟูสุขภาพของผู้ป่วย COVID-19 โดยเฉพาะ หวังรักษาอาการ Long COVID และรักษาร่างกายให้กลับมาสมบูรณ์

จากรายงานสถานการณ์การติดเชื้อ COVID-19 จนถึงปัจจุบัน จะเห็นได้ว่ายังมีประชาชนที่ติดเชื้อรายวันรวมถึงผู้ที่เคยป่วยและหายป่วยแล้วเป็นจำนวนมาก ซึ่งคนในกลุ่มนี้ ยังต้องการความช่วยเหลือเกี่ยวกับ COVID-19 ในมิติต่างๆ โดยเฉพาะกลุ่มที่เคยติดเชื้อ เนื่องจากปอดได้รับความเสียหายรวมถึงยังมีอาการอื่นๆ

ซึ่งเป็นผลกระทบระยะยาวต่อสุขภาพของผู้ที่เคยป่วย ถึงแม้ผลการตรวจเชื้อจะเป็นลบแต่ยังคงมีอาการหรือภาวะแทรกซ้อน ตั้งแต่ระยะเวลา 1 – 6 เดือน ขึ้นอยู่กับระบบร่างกายของผู้ป่วย หรือที่เรียกว่า Long COVID ขณะที่ปัจจุบัน ประเทศไทยยังไม่มีข้อมูลที่มีศูนย์การให้บริการด้าน COVID-19 เฉพาะด้านอย่างครบวงจร

ภญ. อาทิรัตน์ จารุกิจพิพัฒน์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ เปิดเผยว่า

“ด้วยความพร้อมทางการแพทย์ในทุกมิติของบำรุงราษฎร์ จึงมีแนวคิดในการเปิด ‘Bumrungrad COVID-19 Recovery Clinic’ หรือที่เรียกว่า ‘คลินิกฟื้นฟูสุขภาพผู้ป่วยโควิด-19โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์’ ด้วยการบริการที่ครอบคลุมทุกความต้องการเกี่ยวกับ COVID-19 ภายใต้คอนเซ็ปต์ ‘Bumrungrad COVID Solutions’ ด้วยเจตนารมณ์ที่ต้องการเป็นที่พึ่งให้กับประชาชนให้ยังสามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพท่ามกลางการระบาดของโควิด-19 และเพื่อให้ผู้ป่วยในกลุ่มผู้ติดเชื้อ และกลุ่ม Long COVID สามารถกลับมามีสุขภาพที่ดีขึ้นโดยเร็ว”

Bumrungrad COVID-19 Recovery Clinic โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ เป็นศูนย์บูรณาการทางการแพทย์ด้าน COVID-19 ที่ครอบคลุมการให้บริการอย่างครอบคลุมในทุกมิติเป็นแห่งแรกในประเทศไทย และในเอเชียแปซิฟิก โดยให้บริการครบทุกปัญหาที่เกี่ยวกับ COVID-19 แบ่งออกเป็น 3 Solutions

1. Now Normal COVID Solution ประกอบด้วยการบริการให้ความรู้ในการปฏิบัติตัวในการอยู่ร่วมกับ COVID-19 ทั้งการดูแลสุขภาพทั่วไป การตรวจโปรแกรม Fit to Fly การฉีดวัคซีน และการขอวัคซีนพาสปอร์ต เป็นต้น

2. Fighting COVID Solution ประกอบด้วยการบริการด้านการรักษาพยาบาลผู้ป่วยใน ผู้ป่วยนอก Hospitel และผู้ป่วย Home Isolation ด้วยการรักษาด้วยยาตัวใหม่ และใน ICU เป็นต้น

3. Recover COVID Solution ประกอบด้วยการรักษาผู้ป่วยที่มีภาวะ Long COVID เพื่อดูแลฟื้นฟูให้ร่างกายกลับมาแข็งแรงและมีสุขภาพที่ดีเหมือนเดิม

ปัจจุบันมีกลุ่มผู้ป่วยที่หายจาก COVID-19 แล้วเป็นจำนวนมาก ซึ่งมีจำนวนไม่น้อยที่ยังมีอาการของ Long COVID อยู่ในระบบร่างกาย จึงควรได้รับการดูแลฟื้นฟูอย่างต่อเนื่อง โดยจะอยู่ในบริการของ Recover COVID Solution

ผู้ป่วย 30% จะยังคงมีอาการที่เกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ เนื่องจากได้รับผลกระทบโดยตรงจากการติดเชื้อที่ปอด เช่น มีการหายใจลำบาก เอาออกซิเจนเข้าปอดไม่เพียงพอ หรือหายใจไม่อิ่ม รู้สึกเพลียง่าย หรือบางรายอาจมีระบบความจำมีปัญหา ไม่สามารถจดจ่อในสิ่งที่ทำได้เหมือนเดิม สมาธิสั้นลง ลืมง่ายขึ้น

รองลงมา คือสภาพจิตใจยังไม่เข้าสู่สภาวะปกติ ยังมีความเครียด ความวิตกกังวลแฝงอยู่ หรือแม้แต่อาการเกี่ยวกับหัวใจหรือระบบหลอดเลือดตีบตัน ซึ่งจะเป็นอันดับต้นๆ ของอาการ Long COVID บางรายยังมีอาการปวดกล้ามเนื้อ ปวดตามข้อต่างๆ ที่สำคัญในรายที่มีโรคประจำตัวร่วมด้วย เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคอ้วน อาจส่งผลให้มีอาการ Long COVID นานกว่าคนที่มีร่างกายปกติ เป็นต้น

สำหรับบริการ Fighting COVID Solution จะเป็นการดูแลรักษาผู้ป่วย COVID-19 หลังจากที่ทราบว่าเป็น PCR positive โดยจะเข้าสู่กระบวนการขั้นตอนในการรักษาตามปกติของโรงพยาบาล ขึ้นอยู่กับบริบทของผู้ป่วยแต่ละรายโดยปัจจุบัน

โรงพยาบาลฯ มีการให้บริการตามระดับอาการของผู้ป่วย ซึ่งเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของกระทรวงสาธารณสุข ทั้งในส่วนของ Home Isolation, Hospitel และการรักษาในโรงพยาบาลฯ

ในส่วนของบริการ Now Normal COVID Solution ยังครอบคลุมถึง Travel Medicine สำหรับกลุ่มที่ไม่เคยป่วยเป็น COVID-19 หรือกลุ่มที่หายป่วยแล้ว โดยจะให้บริการตั้งแต่ให้คำปรึกษา แนะนำกรณีที่ต้องการไปศึกษาต่อ ไปทำงาน หรือท่องเที่ยว เพื่อป้องกันโรคต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นระหว่างเดินทาง บริการวัคซีน พร้อมออกหนังสือรับรอง ตรวจวินิจฉัย และรักษาการเจ็บป่วยต่างๆ อันเนื่องจากการเดินทาง บริการจัดเตรียมยาหรือเวชภัณฑ์ที่จำเป็น

รวมถึงปรึกษาแพทย์ทางไกล (Teleconsultation) ระหว่างที่อยู่ต่างประเทศ หรือบริการ ‘วัคซีนพาสปอร์ต’ หนังสือรับรองการฉีดวัคซีนสำหรับเดินทางในต่างประเทศตามเงื่อนไขของประเทศปลายทาง เพื่อตอบโจทย์การใช้ชีวิตวิถีใหม่ให้สะดวกมากยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ ยังมีบริการฉีดวัคซีน บริการ Health Screening สำหรับผู้ที่ต้องการตรวจสุขภาพหรือสร้างภูมิคุ้มกันให้แก่ร่างกาย โดยบริการจะครอบคลุมการตรวจหาเชื้อ COVID-19 จากห้องปฏิบัติการของโรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ ซึ่งผ่านการรับรองจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ การตรวจหาภูมิ การฉีดวัคซีน หรือวัคซีนอื่น ๆ เป็นเป็นภุมิคุ้มกัน หรือตรวจสุขภาพในโปรแกรมต่างๆ เพื่อให้เหมาะกับแต่ละบุคคลได้อีกด้วย

]]>
1353305
‘ไบเดน’ ผลักดันให้ผู้ป่วย ‘long COVID’ ได้รับการช่วยเหลือ-มีสิทธิ คุ้มครองตามกฎหมายผู้พิการ https://positioningmag.com/1344344 Wed, 28 Jul 2021 07:19:46 +0000 https://positioningmag.com/?p=1344344 ประธานาธิบดีโจ ไบเดน เเห่งสหรัฐฯ ผลักดันให้ผู้ป่วย ‘long COVID’ ที่หายจากการติดเชื้อเเล้ว เเต่ยังคงมีอาการข้างเคียงเรื้อรัง ที่อาจเข้าข่ายทุพพลภาพจะต้องได้รับสิทธิ สวัสดิการ การช่วยเหลือคุ้มครองตามกฎหมาย

ในขณะที่ผู้ติดเชื้อโควิด-19 ส่วนใหญ่ที่มีอาการไม่รุนเเรงมากนัก จะฟื้นตัวได้ภายในไม่กี่สัปดาห์ แต่บางคนกลับมีอาการเรื้อรังในระยะยาว เเตกต่างกันไป ตั้งแต่ปวดข้อ เป็นไข้ เหนื่อยล้า มองเห็นภาพซ้อน ไปจนถึงผมร่วง

ชาวอเมริกันจำนวนมาก ดูเหมือนจะหายจากไวรัสโควิดเเล้ว เเต่ก็ยังคงต้องเผชิญกับความท้าทายที่รออยู่ข้างหน้า เช่น ปัญหาการหายใจ ภาวะสมองล้า (Brain Fog) อาการปวดเรื้อรัง หรือความเหนื่อยล้าต่างๆ บางครั้งอาจเพิ่มระดับความรุนแรงจนเข้าข่ายความพิการได้ไบเดนระบุ

ทำเนียบขาว กำลังประสานหน่วยงานต่างๆ เพื่อดูเเลชาวอเมริกันที่มีอาการ ‘Long COVID’ ที่เข้าข่ายทุพพลภาพ ให้ได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย สามารถเข้าถึงสิทธิและทรัพยากรภายใต้กฎหมายคนพิการ เช่น การอำนวยความสะดวกและบริการในที่ทำงานและโรงเรียน ระบบบริการสุขภาพให้พวกเขาสามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีศักดิ์ศรี

ทางกระทรวงสาธารณสุขและบริการมนุษย์ กระทรวงยุติธรรม กระทรวงศึกษาธิการและกระทรวงแรงงาน ได้ออกแนวทางปฏิบัติเพื่อให้ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากโควิดในระยะยาวได้รับความช่วยเหลือต่างๆ จากรัฐบาลกลาง

เเต่แนวทางปฏิบัติดังกล่าว ระบุชัดเจนว่า  ‘Long COVID ไม่ถือเป็นความพิการโดยอัตโนมัติโดยจะต้องมีการประเมินเป็นรายบุคคลอย่างละเอียดว่า ผลกระทบหรืออาการใดๆ ก็ตามจากการป่วยโควิดในระยะยาวนั้น ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันหรือไม่ อย่างไร

โดยผู้ป่วย ‘Long COVID’ อาจได้รับสิทธิในการปรับสภาพแวดล้อมเพิ่มเติม ‘ตามสมควร’ ในที่ทำงานหรือที่โรงเรียน เเละสามารถเข้าถึงทรัพยากรของชุมชนในด้านการรักษาพยาบาลและที่อยู่อาศัยได้

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันการรักษาผู้ป่วย ‘long COVID’ ยังเป็นไปอย่างจำกัด ซึ่งทางองค์การอนามัยโลก (WHO) และศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐฯ (CDC) กำลังอยู่ระหว่างการศึกษา ทำความเข้าใจระยะการฟื้นตัวโรคโควิด-19 ให้ดีขึ้น

 

ที่มา : NBC , Reuters 

]]>
1344344