ในตลาดโทรศัพท์มือถือของไทย มีเอกชน 3 รายที่มีส่วนแบ่งตลาดรวมกันแล้วเกือบ 100% เบอร์ 1 คือเอไอเอส ดีแทคเป็นอันดับ 2 และอันดับ 3 เป็นทรูมูฟ ด้วยจำนวนผู้ใช้บริการรวมเกือบ 60 ล้านเลขหมาย การเกิดขึ้นของโทรศัพท์มือถือยุค 3G เป็นจุดเริ่มต้นอีกครั้งของการแข่งขัน และแน่นอนครั้งนี้ทั้ง 3 รายต่างหวังชัยชนะมากกว่าเป็นผู้แพ้ ด้วยการพลิกกลยุทธ์การสู้รบทั้งการวางแผนธุรกิจ การตลาด และการให้ได้มาซึ่งสิทธิจากรัฐมากมาย สงครามครั้งใหม่ในเกมธุรกิจโทรศัพท์มือถือรอบนี้จึงเข้มข้น น่าติดตามอย่างยิ่ง
หากเทียบรุ่นแล้ว “เอไอเอส” ในฐานะเบอร์ 1 ของตลาด มีความพร้อมทั้งฐานะการเงิน ระบบการบริหาร และความเชี่ยวชาญในตลาดมากกว่า อย่างน้อยเวลานี้เอไอเอส ตั้งชื่อแบรนด์ 3GSM และแบรนด์ลูกไว้แล้วอีกหลายแบรนด์ มีโอกาสเรียนรู้ตลาดมาระยะหนึ่งจากการชิงเป็น “คนแรก” ที่เข้ามาทำตลาด เมื่อเทียบกับเบอร์ 2 อย่าง “ดีแทค” และเบอร์ 3 อย่าง “ทรูมูฟ” ที่แผนยังอยู่ในกระดาษ แต่ทั้ง 2 เบอร์หลังต่าง “หวัง” และ “มีแผน”
งานนี้ ค่าย “ดีแทค” หวังสูงกว่าที่เคยเป็น โดยเฉพาะจากคำสัมภาษณ์ของทั้งซีอีเก่าอย่าง “ซิคเว่ เบรคเก้” และซีอีโอคนล่าสุด อย่าง “ทอเร่ จอห์นเซ่น” ที่มั่นใจว่า 3G จะสร้างจุดเปลี่ยนให้ “ดีแทค” กลายเป็นเบอร์ 1 ในตลาด จากที่เคยเป็นเบอร์ 2 ตามหลังเอไอเอสมาตลอด ความหวังนี้มาพร้อมกับการเตรียมการเต็มที่ทั้งด้านเครือข่าย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเปลี่ยนซีอีโอเป็น “ทอเร่” ที่มีประสบการณ์ด้านเครือข่าย 3G มาก่อน และการสร้างคอนเทนต์โดยใช้วิธีทางลัดเทกโอเวอร์บริษัทที่มีประสบการณ์อยู่แล้ว
สำหรับ “ทรูมูฟ” แล้ว คือโอกาสสำคัญอีกครั้งในการพิสูจน์ว่าโมเดลธุรกิจ Convergence ที่ “ศุภชัย เจียรวนนท์” ผลักดัน จะใช้ได้ผลจริงๆ หรือไม่ และอาจเป็นความหวังสุดท้ายจากที่ผ่านมา Convergence ยังไม่เคยสร้างปาฏิหาริย์ให้ “ทรูมูฟ” เพราะรายได้ “ทรูมูฟ” ยังไม่กระเตื้อง แถมยังติดตัวแดงในไตรมาสที่ 2 ที่ผ่านมา
แต่ “ศุภชัย” เชื่อมั่นว่าไลฟ์สไตล์ของคนใช้มือถือจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างเห็นได้ชัดเมื่อมี 3G
สิ่งที่มองเห็นตรงกันสำหรับอนาคตของ 3G ณ เวลานี้ของ 3 บริษัท คือ ต่างมองไปถึงกลุ่มผู้ใช้อินเทอร์เน็ต กลุ่มนักเรียนนักศึกษา คนทำงาน และคนรุ่นใหม่ ส่วนที่เหลือคือฝีมือของการวางเครือข่ายและการทำตลาด
นอกเหนือจากนี้ยังมีผู้เล่นอื่นๆ อีกในสนาม 3G ไม่ว่าจะเป็นรัฐวิสาหกิจ 2 แห่งอย่างบริษัททีโอที จำกัด (มหาชน) และบริษัทแคท เทเลคอม จำกัด (มหาชน) ที่ต่างหาจุดยืนของตัวเองไว้แล้ว โดยทีโอทีวาง Positoning ของตัวเองขอเป็น Network Provider ให้เอกชนที่ต้องการทำตลาดเช่าเครือข่าย เหมาเลขหมายไปให้บริการ และแคท เทเลคอมเตรียมซื้อกิจการฮัทช์ และลุยทำตลาดในเครือข่าย 3G ที่เพิ่งติดตั้งเสร็จ และที่ไม่อาจมองข้ามได้คือ “สามารถ คอร์ปอเรชั่น” ที่เตรียมพร้อมมาเหมาเลขหมายจากทีโอที
ตารางฐานะการเงิน : เอไอเอสแข็งแกร่งที่สุด -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- รายการ บริษัท ปี 2008 ปี 2009 ปี 2010 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- เอไอเอส 104,627 100,475 100,674 รายได้ ดีแทค 64,794 65,867 66,190 ทรู 53,017 51,923 54,452 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- เอไอเอส 18,979 21,827 22,859 กำไรสุทธิ ดีแทค 8,495 10,511 11,409 ทรู 2,858 1,211 1,788 ------------------------------------------------------------------------- เอไอเอส 23,966 30,688 34,720 กระแสเงินสด ดีแทค 6,396 11,061 14,067 ทรู 7,731 8,193 9,838 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- เอไอเอส 48,102 41,139 41,179 หนี้สินรวม ดีแทค 46,132 40,480 38,561 ทรู 105,486 99,038 88,702 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ที่มา : บริษัทหลักทรัพย์นครหลวงไทย
ราคาหุ้นก่อนและหลังเกิดบริการ 3G : ราคาพุ่ง ----------------------------------------------------------------------------- บริการ ราคา ณ ต้นปี 2551 (บาท) หลังเปิดบริการ 3G (บาท) เพิ่มขึ้น (%) ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- เอไอเอส 99 133.06 17 ดีแทค 46 65.64 30 ทรู 5.20 13.98 30 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ที่มา : บริษัทหลักทรัพย์นครหลวงไทย
ผู้เล่นในตลาดมือถือ ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ผู้ให้บริการ แบรนด์ จำนวน (ล้านเลขหมาย ) ส่วนแบ่งตลาด % ณ สิ้นเดือนมิถุนายน 2551 --------------------------------------------------------------------------- 1.เอไอเอส จีเอสเอ็มแอดวานซ์ 25,964,700 45.17 วันทูคอล/สวัสดี 2.ดีแทค ดีแทค/แฮปปี้ 17,432,933 30.32 3.ทรูมูฟ ทรูมูฟ 12,956,000 22.54 4.ฮัทชิสันฯ ฮัทช์ 1,100,000 1.91 5แคทเทเลคอม แคทซีดีเอ็มเอ - 6.ทีโอที -ไทยโมบาย (คลื่น 1900) 25,381* 0.05 -คลื่น 470 2,853* --------------------------------------------------------------------------------------------------- รวม 57,481,867 100 --------------------------------------------------------------------------------------------------- *ณ ไตรมาส 1/2551
จำนวนผู้ใช้โทรศัพท์มือถือ : จำนวนเพิ่มไม่มาก แต่ 3G รักษาฐานลูกค้า ---------------------------------------------------------------------------------------------------------- บริษัท ปี 2007 ปี 2008 ปี 2009 ปี 2010 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------- เอไอเอส 24.1 27.6 28.6 29.2 ดีแทค 15.8 18.8 19.3 19.6 ทรูมูฟ 11.3 14.3 15.3 15.9 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------
วัดระดับความพร้อมสำหรับแจ้งเกิด 3G ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ระดับความพร้อม เอไอเอส ดีแทค ทรู ฮัทช์ ไทยโมบาย แคทซีดีเอ็มเอ ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ฐานะการเงินแข็งแกร่ง *** ** * * * * ความสัมพันธ์กับหน่วยงานรัฐ *** ** ** * *** *** ประสบการณ์จากผู้ร่วมทุนต่างชาติ *** *** * ** * * ประสบการณ์ของบุคลากร *** ** ** * * * การผสมผสานจากคนรุ่นใหม่ * ** ** * * * การวางเครือข่าย *** ** * * * * ด้าน Content * ** *** ** * * แผนการตลาด ** * ** ** * * ----------------------------------------------------------------------------- ระดับ : *น้อย **ปานกลาง ***มาก