Kyodo News สำรวจความคิดเห็นภาคเอกชนญี่ปุ่น 106 บริษัท ซึ่งรวมไปถึงบริษัทใหญ่อย่าง Toyota Motor Corp , SoftBank Group Corp , ANA Holdings , Seven & i Holdings , Nintendo และ Panasonic Corp

โดยบริษัทกว่า 84 แห่ง คาดว่าเศรษฐกิจญี่ปุ่นจะเติบโตได้ในระดับปานกลางตลอดปีนี้ ขณะที่อีก 5 บริษัทมองว่าเศรษฐกิจจะเติบโตอย่างแข็งแกร่ง

ขณะที่ 13 บริษัท ประเมินว่า เศรษฐกิจญี่ปุ่นในปีนี้จะทรงตัว เพราะประชาชนยังระมัดระวังเกี่ยวกับสถานการณ์โควิด แต่ก็ไม่มีบริษัทไหนเลยที่มองว่าเศรษฐกิจญี่ปุ่นจะหดตัว

เมื่อเปิดให้สามารถตอบคำถามได้หลายข้อ พบว่ากว่า 91% มองว่าเศรษฐกิจจะปรับตัวขึ้นตามเเนวโน้มการใช้จ่ายของผู้บริโภคที่พุ่งสูงขึ้น ตามมาด้วย 64% ที่คาดว่าสถานการณ์โควิด-19 จะกลับสู่ภาวะปกติได้ เเละ 35% มองว่าจะมีการลงทุนเพิ่มขึ้น และ 19% เห็นว่าเศรษฐกิจสหรัฐฯ จะฟื้นตัวในปีนี้

ก่อนหน้านี้ นายกรัฐมนตรีฟุมิโอะ คิชิดะ ให้คำมั่นว่ารัฐบาลจะดำเนินมาตรการเพื่อควบคุมการระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ ‘โอมิครอน’ ให้ได้เร็วที่สุด เพื่อให้เศรษฐกิจกลับมาอยู่ในทิศทางที่ดี

อย่างไรก็ตาม เเม้จำนวนผู้ป่วยโควิด-19 รายใหม่ในญี่ปุ่น จะคงยังอยู่ในระดับต่ำ หลังจากระลอกที่ 5 จากความคืบหน้าในการฉีดวัคซีน แต่รายงานการแพร่กระจายของสายพันธุ์โอมิครอนในชุมชนต่างๆ ก็ทำให้เกิดความกลัวต่อการติดเชื้อที่เพิ่มขึ้นอีก

บริษัทแห่งหนึ่งในอุตสาหกรรมอาหาร กล่าวว่า “มาตรการรับมือไวรัสโคโรนาของรัฐยังไม่เพียงพอ และต้องใช้เวลานานกว่าที่เศรษฐกิจจะกลับสู่ระดับก่อนเกิดโรคระบาด”

ขณะที่ผู้บริโภคในญี่ปุ่นยังคง ‘รัดเข็มขัด’ การใช้จ่ายของพวกเขาต่อไป เนื่องจากราคาสินค้าอุปโภคบริโภครายวันบางส่วนได้ปรับตัวสูงขึ้น เนื่องจากต้นทุนวัตถุดิบที่สูงขึ้นและค่าเงินเยนที่อ่อนค่าลง

• บริษัทแม่ ‘Foodpanda’ ขายทิ้งกิจการใน ‘ญี่ปุ่น’ พร้อมลดขนาดธุรกิจที่ ‘เยอรมัน’ เพราะแข่งขันรุนแรง
• “แรงงานสูงวัยในญี่ปุ่น” เติบโต 17 ปีซ้อน สะท้อนภาพ “สังคมไร้วันเกษียณ”

ที่มา : Kyodo News

ล่าสุดกับความพยายามแก้ปัญหาของรัฐบาลญี่ปุ่น โดยคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบในการผลักดันกฎหมายให้ภาคเอกชนขยายระยะเวลาทำงานหรือ “ขยายเวลาเกษียณอายุ” ให้กับลูกจ้างไปจนถึงอายุ 70 ปี จากเดิมที่บริษัทญี่ปุ่นมีภาระผูกพันที่จะต้องให้พนักงานทำงานจนถึงอายุ 65 ปี

เเม้ในขณะนี้ ร่างกฎหมายดังกล่าวจะยังไม่ได้บังคับให้ทุกบริษัทต้องรักษาสภาพพนักงานไปจนถึงอายุ 70 ปี
เเต่ก็ให้เป็นตัวเลือกมาลองใช้ 5 เเบบ ได้เเก่ การขยายเวลาเกษียณอายุ การปลดลูกจ้างต่อเมื่อไม่สามารถทำงานได้
เเละการอนุญาตให้ลูกจ้างทำงานเกินอายุที่กำหนด

มีตัวเลือกที่น่าสนใจสำหรับการทำงานยุคใหม่อีก 2 เเบบคือ การให้บริษัทจ้างงานลูกจ้างที่เกษียณอายุแล้วในรูปแบบ “ฟรีแลนซ์” เเละให้จ้างงานลูกจ้างให้ทำงานเป็นการกุศลของบริษัท

โดยจะมีผลักดันร่างกฎหมายนี้เข้าสู่สภานิติบัญญัติ และคาดว่าจะบังคับใช้ให้ได้ภายในเดือนเมษายนปี 2021

ต่อจากนี้รัฐบาลญี่ปุ่นวางแผนจะทำให้การขยายเวลาเกษียณอายุงานไปถึง 70 ปีกลายเป็นพันธะผูกพันในอนาคต ซึ่งหากมองอีกมุมก็สร้างความกังวลให้กับคนรุ่นใหม่ไม่น้อย เพราะการทำงานตลอดชีวิตของพวกเขาจะต้องยืดไปอีก 5 ปีนั่นเอง

• เปิดงบประมาณญี่ปุ่นปี 2020 ทะลุ 102 ล้านล้านเยน ปีแห่ง “โอลิมปิก” และสังคมผู้สูงอายุ

วิกฤตประชากรญี่ปุ่น อีกด้านที่น่าวิตกคือมีอัตราการเกิดที่ต่ำมาก โดยในปี 2019 มีเด็กเกิดใหม่ลงต่ำกว่า 900,000 คน ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดนับตั้งแต่มีการเก็บสถิติมาในรอบ 120 ปี

อัตราการเกิดที่ลดลงจนน่ากังวลเช่นนี้ จะนำไปสู่การขาดเเคลนวัยเเรงงานซึ่งเป็นกำลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจ อุตสาหกรรมเเละเป็นกลุ่มคนจ่ายภาษี ซึ่งจะมีผลกระทบด้านสวัสดิการมากขี้น เนื่องจากรัฐต้องใช้เงินสนับสนุนค่าใช้จ่ายของผู้สูงอายุจำนวนมากในประเทศ

• มาดู “รถพุ่มพวง” ฉบับญี่ปุ่น ธุรกิจซูเปอร์มาร์เก็ตเคลื่อนที่ กำลังเติบโตรับสังคมสูงวัย

ที่ผ่านมาทางการญี่ปุ่นพยายามอย่างหนักที่จะเพิ่มอัตราการเจริญพันธุ์ (Fertility Rate) ให้เป็นไปตามที่ตั้งเป้าไว้ที่ 1.8 ภายในสิ้นปี 2025 โดยออกมาตรการสนับสนุนการเลี้ยงเด็กและการจ้างงานคนรุ่นใหม่ เพื่อจูงใจให้ประชาชนมีบุตรกันมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม อัตราการเจริญพันธุ์ที่เป็นค่าเฉลี่ยการให้กำเนิดบุตรต่อประชากรของผู้หญิงในญี่ปุ่น เมื่อปรับตามรายอายุและหมวดอายุของสตรีแล้ว ยังอยู่ที่ 1.42 ในปี 2018

นอกจากนี้ จำนวนคู่รักที่แต่งงานใหม่ในปี 2019 ลดลงกว่า 3,000 คู่ เเละต่ำกว่า 583,000 คู่ เป็นครั้งแรกนับตั้งเเต่หลังสงครามโลก ขณะเดียวกันคู่แต่งงานที่มีการหย่าร้างในปี 2019 ก็เพิ่มขึ้นประมาณ 2,000 คู่ โดยอยู่ที่ 210,000 คู่

อ่านเพิ่มเติม : วิกฤตประชากรญี่ปุ่น : จำนวนเด็กเกิดใหม่ปีนี้ ต่ำสุดในรอบ120 ปี เเต่งงานน้อย-หย่าร้างเพิ่ม

ที่มา : japantoday , scmp