ขณะที่บริษัทเดินหน้าขยายบทบาทจากแพลตฟอร์มสั่งอาหารสู่การเป็นผู้ช่วยด้านการบริหารธุรกิจร้านอาหาร ผ่านการเปิดตัว "Wongnai Genie" AI ที่จะเข้ามาเป็นผู้ช่วยให้ร้าน สามารถบริหารจัเการได้ดีขึ้น ช่วยลดต้นทุน เพิ่มโอกาสทำกำไร
จาก POS สู่ AI ผู้ช่วยเจ้าของร้าน
ยอด ชินสุภัคกุล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร LINE MAN Wongnai เล่าว่า Wongnai Genie เป็น AI ที่พัฒนาขึ้นบนข้อมูลภายในระบบนิเวศของ LINE MAN Wongnai โดยสามารถเชื่อมต่อกับระบบ Wongnai POS และในอนาคตกำลังจะเปิดให้ใช้งานผ่าน Merchant App ของ LINE MAN ด้วย
หน้าที่หลักของ AI ตัวนี้คือการอ่านข้อมูลยอดขาย ธุรกรรม และข้อมูลร้านอาหาร ก่อนสรุปเป็นอินไซต์ที่เจ้าของร้านสามารถนำไปใช้ตัดสินใจได้ทันที ไม่ว่าจะเป็นเมนูขายดี ช่วงเวลาที่ลูกค้าใช้บริการมากที่สุด การวางโปรโมชั่น การบริหารต้นทุน หรือการเพิ่มกำไรให้กับร้าน
"มันเหมือน CFO ส่วนตัวของร้านอาหาร" ยอด อธิบาย
ยอด ระบุว่า คุณค่าหลักของ Genie ในระยะนี้ยังอยู่ที่การช่วยลดต้นทุนและลดเวลาการทำงาน มากกว่าการสร้างยอดขายโดยตรง เพราะผลลัพธ์ด้านรายได้ยังต้องใช้เวลาวัดผลต่อไป
ตัวอย่างหนึ่งที่ถูกหยิบยกในงานคือแบรนด์ 'Bearhouse' ที่เป็นหนึ่งในร้านที่ได้ทดลองใช้ ซึ่งระบุว่า สามารถลดเวลาการทำงานของพนักงานได้เฉลี่ยวันละ 1 ชั่วโมงต่อสาขา จากสาขากว่า 50 แห่ง ส่งผลให้ต้นทุนพนักงานลดลงราว 10-15%
อย่างไรก็ตาม ยอดย้ำว่า Genie เพิ่งเปิดใช้งานได้เพียงไม่กี่สัปดาห์ และยังมีรูปแบบการใช้งานอีกหลายด้านที่ต้องติดตามว่าผู้ประกอบการจะนำไปประยุกต์ใช้ได้มากน้อยเพียงใด
ตั้งเป้าหลักหมื่นร้านใน 3 เดือน
ปัจจุบัน Wongnai Genie ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น โดยเปิดให้ทดลองใช้กับร้านค้าที่ใช้ระบบ POS เพียงประมาณ 10% ของฐานผู้ใช้งานทั้งหมด หรือคิดเป็นเพียงไม่กี่พันร้าน เพื่อเก็บข้อมูลการใช้งานและรับฟังความคิดเห็นก่อนขยายในวงกว้าง
โดยบริษัทต้องการให้มีร้านค้าใช้งานระดับ 10,000 ร้านภายใน 3 เดือน หากได้รับการตอบรับที่ดี บริษัทคาดว่าจำนวนผู้ใช้งานอาจขยายสู่ระดับ 50,000-100,000 ร้านภายในราว 1 ปี
สำหรับโมเดลธุรกิจในระยะแรก Genie จะเปิดให้ใช้งานฟรีทั้งหมด แต่บริษัทยอมรับว่าอนาคตมีแผนออกแพ็กเกจพรีเมียม เนื่องจากต้นทุนการประมวลผล AI ยังคงเป็นต้นทุนสำคัญ
AI ที่พัฒนาโดยคนไทย และประมวลผลในประเทศ
ในด้านเทคนิค ยอดระบุว่า Wongnai Genie พัฒนาโดยทีมงานของบริษัทเอง โดยไม่ได้ใช้โมเดล AI เพียงตัวเดียว แต่เลือกใช้หลายโมเดลตามลักษณะงาน ข้อมูลทั้งหมดถูกประมวลผลภายในประเทศไทย และบริษัทเป็นผู้ดูแลโครงสร้างพื้นฐานเอง
ขณะที่ข้อมูลที่ AI นำมาใช้วิเคราะห์จะมาจากธุรกรรมบน LINE MAN และระบบ POS ตามความยินยอมของเจ้าของร้านเท่านั้น ยังไม่สามารถเชื่อมต่อกับหลังบ้านของแพลตฟอร์มอื่นได้
อย่างไรก็ตาม เจ้าของร้านยังไม่สามารถป้อนข้อมูลเพิ่มเติมเข้าไปใน AI ได้โดยตรง และสามารถบันทึกข้อมูลผ่านระบบ POS เพื่อให้ AI นำไปวิเคราะห์ต่อได้
ในระยะต่อไป บริษัทมีแผนเพิ่มความสามารถให้ Genie สามารถช่วยจัดการเมนู แนะนำการตั้งราคา สร้างโปรโมชั่น รวมถึงช่วยสร้างและปรับแต่งรูปภาพสินค้าได้อัตโนมัติ
AI จะเปลี่ยน SME เร็วกว่าที่คิด
สำหรับแนวทางการพัฒนาผู้ประกอบการร้านอาหาร ยอดระบุว่า บริษัทไม่ได้วัดผลความสำเร็จจากจำนวนคนที่ผ่านการอบรมหรือจำนวนชั่วโมงเรียนรู้ เพราะเป็นตัวชี้วัดที่วัดผลลัพธ์ได้ยาก ดังนั้น จึงเลือกวัดผลจากการนำเครื่องมือไปใช้งานจริงและการเติบโตของธุรกิจร้านค้าแทน
ปัจจุบัน แพลตฟอร์มมี Active Merchant ราว 300,000 รายต่อเดือน ขณะที่มีร้านอาหารกว่า 70,000 ร้านที่ใช้ระบบ POS ซึ่งยอดมองว่าเป็นกลุ่มที่ก้าวจากการบริหารร้านแบบดั้งเดิมสู่การบริหารธุรกิจอย่างเป็นระบบแล้ว
ข้อมูลของบริษัทยังพบว่า ร้านค้าที่เข้าร่วมโครงการรัฐมีอัตราอยู่รอดของธุรกิจ 84% และเพิ่มเป็น 93% หากใช้งานระบบ POS ร่วมด้วย
ในมุมมองระยะยาว ยอดเชื่อว่า AI จะเข้ามามีบทบาทกับทุกภาคธุรกิจมากขึ้นอย่างรวดเร็ว และแม้แต่บริษัทเทคโนโลยีเองก็ยังต้องทุ่มทรัพยากรจำนวนมากเพื่อไล่ตามการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
เขามองว่าโจทย์สำคัญของ LINE MAN Wongnai ไม่ใช่การสร้างโมเดล AI ระดับโลกด้วยตัวเอง แต่คือการทำอย่างไรให้ความสามารถของ AI เหล่านั้นถูกนำมาปรับใช้กับผู้ประกอบการ SME ไทยได้จริง
"1-2 ปีข้างหน้าผมว่ายังเปลี่ยนอีกเยอะ 3-5 ปีนี่เดาไม่ออกเลย"
สำหรับ LINE MAN Wongnai ความสำเร็จของ AI จึงอาจไม่ได้วัดจากความสามารถของโมเดลเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ว่าร้านอาหารรายเล็กสามารถนำเทคโนโลยีเหล่านี้ไปใช้สร้างการเติบโตและแข่งขันในโลกธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงเร็วขึ้นได้มากน้อยเพียงใด
จาก POS สู่โอกาสเข้าถึงเงินทุน
นอกจากการช่วยบริหารร้านแล้ว ข้อมูลจากระบบ POS ยังถูกนำไปใช้เป็นส่วนหนึ่งในการเข้าถึงแหล่งเงินทุนของผู้ประกอบการ
ยอดอธิบายว่า ปัจจุบันบริษัทมีทั้งบริการผ่อนชำระอุปกรณ์ เช่น โทรศัพท์มือถือหรือเครื่อง POS และโมเดล Loan Channeling ที่ทำหน้าที่เป็นตัวกลางเชื่อมผู้ประกอบการกับผู้ให้บริการสินเชื่อที่ได้รับอนุญาต
ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา มีร้านค้าราว 30,000 รายเข้าถึงเงินทุนผ่านระบบดังกล่าว และหากรวมกลุ่มไรเดอร์ จำนวนผู้ที่เข้าถึงแหล่งเงินทุนผ่านแพลตฟอร์มอยู่ในระดับราว 100,000 ราย
มุมมองนี้สอดคล้องกับแนวทางของบริษัทที่ต้องการให้ข้อมูลจากระบบดิจิทัลกลายเป็นเครื่องมือช่วยผู้ประกอบการเติบโตได้มากกว่าการเพิ่มยอดขายเพียงอย่างเดียว
Food Delivery ยังโตเกิน 20% รับแรงหนุนจากโครงการรัฐ
นอกจากการเปิดตัว AI แล้ว ยอดยังประเมินว่าตลาด Food Delivery ของไทยยังอยู่ในช่วงขยายตัว โดยในช่วง 9 เดือนที่ผ่านมาเติบโตมากกว่า 20% และหากมีการต่ออายุโครงการไทยช่วยไทย พลัส ก็อาจเห็นอัตราการเติบโตขยับสู่ระดับ 20-25% ได้
ปัจจุบัน มีร้านค้าเข้าร่วมโครงการผ่าน LINE MAN กว่า 59,000 ร้าน เกิดการใช้จ่ายกว่า 16 ล้านออเดอร์ และช่วยกระจายเงินอุดหนุนจากรัฐกว่า 2,570 ล้านบาทไปยังร้านค้าทั่วประเทศ
ร้านที่ได้รับประโยชน์ส่วนใหญ่ยังเป็นร้านอาหารรายย่อย ไม่ว่าจะเป็นร้านอาหารตามสั่ง อาหารไทย อาหารอีสาน ก๋วยเตี๋ยว และเครื่องดื่ม ขณะที่เมนูยอดนิยมยังคงเป็นกะเพรา ส้มตำปูปลาร้า และอเมริกาโนเย็น
ในอีกด้านหนึ่ง ยอดยอมรับว่าโครงการดังกล่าวทำให้บริษัทต้องใช้งบการตลาดเพิ่มขึ้น โดยปัจจุบันใช้ที่ราว 100 ล้านบาทต่อเดือน และหากโครงการได้รับการต่ออายุพร้อมเพิ่มวงเงินสนับสนุน บริษัทก็อาจต้องเตรียมงบประมาณเพิ่มขึ้นราว 20% จากแผนเดิม
แม้จะต้องแบกรับต้นทุนมากขึ้น แต่บริษัทมองว่าไตรมาส 4 ยังคงเป็นช่วงที่แข็งแกร่งของธุรกิจ จากปัจจัยตามฤดูกาล ทั้งช่วงปิดเทอม การท่องเที่ยว เทศกาลคริสต์มาส และปีใหม่ ซึ่งมักช่วยกระตุ้นการใช้จ่ายของผู้บริโภคอยู่แล้ว
จับตาเส้นตายใบขับขี่สาธารณะ
อีกประเด็นที่ถูกถามคือมาตรการกำกับดูแลผู้ขับขี่รถรับจ้างผ่านแอปพลิเคชัน ซึ่งภาครัฐกำหนดให้ผู้ขับขี่ต้องมีใบอนุญาตขับรถสาธารณะภายในวันที่ 30 กันยายนนี้
ยอดกล่าวว่า บริษัทมีทั้งระบบแจ้งเตือนและมาตรการจูงใจเพื่อให้ผู้ขับขี่ดำเนินการตามข้อกำหนด โดยมีการติดตามข้อมูลอยู่แล้วว่าใครได้รับใบอนุญาตและใครยังอยู่ระหว่างดำเนินการ
เขาระบุว่าผู้ขับขี่ที่ยังไม่ผ่านเงื่อนไขจะไม่สามารถรับรายได้ผ่านระบบได้ ขณะที่ LINE MAN เชื่อว่าผลกระทบต่อแพลตฟอร์มอาจไม่มากนัก เนื่องจากผู้ให้บริการจำนวนไม่น้อยอยู่ในกลุ่มรถสาธารณะหรือรถแท็กซี่ที่มีใบอนุญาตถูกต้องอยู่แล้ว